Dear Reynald:

Naimbag nga aldawmo! Tarabayennaka latta koma ni Apo Dios, kasta met ti pamiliam. Agtalinaed latta koma a nabaked a munmon ti inrugim a pasalip. Daytoyto ti agbalin a batonlagipmo ken ti pamiliam iti masakbayan.

Nabasak daydiay daniw a nangabak iti Umuna a Gunggona iti napalabas a pasalipmo iti daniw (2008-2009), ti "Baribari Kontra Bisin, Tig-ab Kontra Gawat: Dallang Iti Nakaparsuaan Ti Bagas".

Saankon nga ibaga a napintas. Nakednganen dagiti hurado a daytoy ti kapintasan nga apit iti RFAAFIL Salip iti Daniw 2008-2009.

Nupay kasta, adda laeng dillawek iti pannakaipatungpal ti pagannurotan ti pasalip.

Iti paglintegan ti pasalip, mabasa dagitoy:

2. Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken nakakompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper….

6. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiri hurado. Maibabawi ketdi ti premio ti mangabak no matakuatan kalpasanna a linabsingna ti Pagannurotan Bilang 2.

Agmamata a linabsing ti daniw ti Pagannurotan 2 ta saanna a tinungpal daytoy. Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti "Baribari…" Ditoy pay laeng, nadiskualipika koman ti daniw.

Ngem pinangabak daytoy dagiti hurado. Awanen ti maaramidan iti dayta ta pinal la ngarud ti desisionda. Ngem gapu met laeng iti daytoy, uray isuda met, naglabsingda met ta saanna a tinungpal ti pagannurotan. Malaksid no adda bendisionmo a kas sponsor tapno maaddaanda iti karbengan a mangbalbaliw kadagiti pagannurotan ti pasalip. No kastoy man ti napasamak, makunak a saan a nasayaat a debelopment dayta para iti pasalipmo.

Insuratko daytoy iti nagan dagiti dadduma pay a nakisalip a nangtungpal kadagiti pagannurotan. Kas itay kunada iti Ingles, to do justice to them. Iti ania man a pasalip, ti panangtungpal kadagiti pagannurotan ti pasalip ti umuna a pagsasalipan. Madiskualipika dagiti dina ammo ti agtungpal kadagiti nayetnag a paglintegan.

Naimbag nga aldawmo.
Nagan ti Mannurat

ala, a, ket uray kano ania ti ar-aramidek ket diak maiserrek? siak pay, ket expertotay’ sa no pagiserrekan met la ti pagsasaritaan–uray no iti man kasipngetan, pasango, patallikud, patakder, paidda, pasikig wenno ania pay ditan, hehehehe!

isu a pinadasko ngarud nga inserrek.

iti di am-ammo (di nainaganan) a mannurat a nagsurat, kitaem daytoy:

wen, 1 page dayta, apo. ta kas kuna ti rfaafil, mabalin gayam kano nga iyan-anay ti uray atiddog a daniwmo iti maymaysa laeng a panid ket kompormi ditan ti pamay-am, "nawayaka" iti kayatmo: uray kasano kabassit/kadakkel ti size ti font, uray ania a klase ti font (mayat siguro no old english, ania, tapno kasla diploma, hehe!), uray kasano kaakikid/kaakaba ti margins, uray pay 2 columns, nawayaka a mangiserrek–la ketdi maysa a panid laeng ti pangiserrekam!

isu a pinadasko ngarud nga inserrek dayta "sobra ti kinaatiddogna" a mabag– este, bagimi a daniw, ket dayta anian a ganas ti serrekna, julie! (nagaramatak iti 6 points a times new roman, .05 a margins, ken 2 columns iti letter size paper [8 1/2" x 11"]).

tapno mamatikayo a mayat ti serrekna ket naaramidko, downloadenyo ti msword document filena (ngem didak pabpabasolen no agarrapkayo iti sobra met a kabassit ti sizena… ti font size ti kunak, a!)

Pagraeman nga RFAAFIL,

Naimbag nga oras!

Mainaig daytoy iti nabasami a "Resulta ti 7th RFAAFIL" a naipablaak iti BANNAWAG, Agosto 10, 2009 nga issue, iti TI MAKUNAMI, a nakadakamatan a "Naibabawi ti premio ti nangyalat iti Umuna a Gunggona gapu iti sobra a kinaatiddog ti daniwna, kas impakaammo ti RFAAFIL Secretariat." Kasta metten, iti nabasami met laeng a "Napateg a Surat iti E-lokano Mail" iti rfaafil.com, iti DAMDAMAG  (napetsaan iti May 22, 2009, ngejm naipablaak iti websiteyo idi laeng Setiembre 23, 2009), a nangipalgak a naglabsing ti daniwmi iti annuroten ti salip. Kagiddan met a nabasami ti impablaakyo pay a "PALAWAG TI PANGULO TI HUNTA DAGITI HURADO MAINAIG ITI PANNAKAIBABAWI TI PREMIO TI UMUNA A GUNGGONA ITI SALIP ITI DANIW ITI RFAAFIL 2009" a napetsaan iti Agosto 31, 2009. Ken ti "Silulukat a Surat ti RFAAFIL ken ni RVA" a napetsaan iti Setiembre 13, 2009.

Saankamin nga agpalpalikaw, annugotenmi a naglabsing ti entrymi a daniw iti pagannurotan ti salip ti daniw ti RFAAFIL, kas nadlaw ti nagsurat a mannurat iti "Napateg a Surat" segun iti dinakamatna a Pagannurotan Bilang 2 ti Salip iti Daniw ti 7th RFAAFIL ("Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken nakakompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper…. xxx … Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti "Baribari…"").

Gapu itoy, saanmin nga "ilaban" a maibabawi ti pannakaibabawi ti premiomi (nupay adda met bukodmi koma nga interpretasion iti annuroten maipapan iti 1 page bond paper limitation). Awatenmi ngarud ti pannakaibabawi ti premio, kas panangpadayaw iti desision a maibabawi gapu iti "sobra a kinaatiddog" ti daniwmi a napangabak, kas nadlaw ti nagsurat a mannurat ken kas natinong dagiti hurado maibase iti "teknikal a rason nga imbaklay ti sponsor/secretariat nga annongen."

Ti laeng maysa a masaomi ditoy, kas panagawatmi iti surat-desision dagiti hurado, no "inyabagan ti sponsor/secretariat ti annongen a panangdiskualipika kadagiti sumagmamano nga entries base iti teknikal a pagalagadan," dimi maliklikan a mennamennaen nga apay pay laeng a naipaima kadagiti hurado ti daniwmi–apay a qualified a saan ket a disqualified koma a dagus idi adda pay laeng iti ima ti
secretariat–tapno saan koman a nairaman a napagpilianda ket iti kasta awan koman daytoy a pakarikutan ita.

Ngem nalpas ti nalpasen. Awatenmi latta ngaruden ti amin.

Ket saan la a dayta, kas sagudayen ti dillaw ti di nainaganan a mannurat a nagsurat iti "Napateg a Surat," annugotenmi ket awatenmi met a naglabsing pay ti daniwmi a nangabak met laeng iti Umuna a Gunggona iti 6th RFAAFIL, ti "Tattao, Ay-ayup, Kinatao, Kinaayup: 3 nga Imahen" (http://www.rfaafil.com/website/id145.html). Ngamin, no suroten ti Pagannurotan Bilang 2 kas imbinsa ti nasao a mannurat,
nagsobra met daytoy a daniw iti kinaatiddogna: 2 pages daytoy iti letter size a bond paper, single spaced, 1" margin iti amin a side, 12 font size, Times New Roman font face (napadpadiwakal manen no Arial ti mausar, ken aglalo no double spaced). Nadakamatmi dagitoy nga specifications ti documento wenno papel ta dagitoy ti standard wenno kasla de facto nga annuroten iti paspasalip iti panagsuratan ket dagitoyen ti nakairuaman a sursuroten dagiti makisalsalip.

Inkeddengmi a bukod daytoy a panangdawat iti pannakaibabawi ti maysa pay a premiomi kas panangpadayaw iti panagpapatas ti amin. Dimi ngamin mairusok nga idinto a di nakalusot ti "Baribari Kontra Bisin, Tig-ab Kontra Gawat: Dallang Iti Nakaparsuaan Ti Bagas" a daniwmi iti 7th RFAAFIL, agulimekkami lattan iti kaso ti "Tattao, Ay-ayup, Kinatao, Kinaayup: 3 nga Imahen"  a kapadana (segun iti nakita ti mannurat a di nainaganan) nga "agmamata a naglabsing" met laeng. Ta patienmi a di agbayag, madlaw wenno maduktalanto met laeng ti kaaduan daytoy a panaglabsing ket nasaysayaat no ita pay, sakbayanmin dayta babaen ti voluntario a panangipababawimi.

Ket wen, masindadaankami a mangisubli iti sertipiko ken premio a kuarta ti nasao a daniw ("Tattao…"). Informarandakami laeng no kaano ken kasanomi a maipatulod dagitoy kadakayo.

Kunami a para iti panagpapatas ti amin daytoy. Ta no basaenyo ti pagannurotan ti salip ti daniw iti 6th RFAAFIL, isu met la nga isu nga "Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken naikompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper." Kasta met laeng kadagiti napalpalabas pay a salip (kas iti 5th RFAAFIL) ken kas manen ita, iti 8th RFAAFIL (http://www.rfaafil.com/website/id71.html)). Idawatmi met iti mannurat a di nainaganan a sublianna koma a basaen/adalen dagitoy a pagannurotan tapno mapasingkedanna ti ibagbagami.

Ita, iti panangibabawi/panangisublimi iti maysa pay a premiomi, idawatmi ti pannakaibabawi/pannakaisubli met dagiti sumaganad–a naglabsing met iti annuroten iti kaatiddog ti daniw nga entry:

"Taguob" ni Giovanni Palomares, Maika-2 a Gunggona ken Readers Choice Awardee, 6th RFAAFIL: limmas-ud agingga iti panid 2 (kitaen iti http://www.rfaafil.com/website/id146.html kopiaen sa iyakar iti MS Word kas document a letter size a 8.5" x 11", 12 font size, Times New Roman wenno Arial, 1" margin on all sides).

"Barangabang" ni Aurelio S. Agcaoili, Maika-2 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 3 panid (http://www.rfaafil.com/website/id124.html).

"Independencia Y Revolucion" ni Benjamin P. Pacris, Maika-4 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 2 panid (http://www.rfaafil.com/website/id126.html).

"Kudos iti Ayatmo iti Bukodtayo a Dila" ni Prodie Gar. Padios, Maika-5 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 3 panid (http://www.rfaafil.com/website/id127.html).

In-attachmi dagitoy a daniw, kasta metten dagiti pagannurotan iti 5th, 6th ken 7th RFAAFIL, tapno agpaay a referenciayo. Ken manen, idawatmi iti mannurat a di nainaganan, a sublianna koma ken basaen/adalenna met dagitoy a daniw.

Awan ti rituer-pakinakemmi kadagiti mannaniw dagitoy a nangabak a daniw tapno "iramramanmi" ketdin ida. Napateg a gagayyem ken kakaduami ti kaaduan kadakuada. Ngem kitkitaenmi laeng ti rebbengna a panagpapatas ti amin. Ammomi a maawatandakami dagitoy a mannaniw. Kinapudnona, maysa kadagiti maseknan, ni Apo Aurelio S. Agcaoili, ket nakasaritamin maipapan itoy a banag ket segun kenkuana, sisasagana met isuna a mangisubli iti premio ti naglabsing a daniwna.

Idawatmi a kasta koma met ti aramiden dagiti dadduma pay a maseknan a naglabsing met ti dandaniwda mainaig iti "sobra a kinaatiddog."

Kangrunaan iti amin, pagyamananmi met unay ket dayawenmi ti kinapakumbabayo a nangako iti kunayo a "babak ken biddutyo" ket awatenmi a sipupuso, iti nagan ti panagkakabsat iti pluma ken personal a panagkakadua, ti dawatyo iti dispensa.

Agyamankami, ket iti laksid ti amin, addakami latta, kas iti sigud, a mangidawdawat iti panagballigi ken panagnayon ti RFAAFIL.

Sipupudno,

Roy V. Aragon

saan a mapagduaduaan a nagapuanan/magapgapuanan wenno naaramidan/maar-aramidan iti pannakabaknang ken pannakapadur-as iti literatura nga ilokano/iloko. no gapuanan ngarud ken aramid, kayatna a sawen, masapul nga adda naan-anay a makita wenno mabasa a gapuanan ti maysa a mannurat a nakaigapuanan ti pannakapadur-as ti literatura wenno panagsuratan. siempre, agsipud ta mannurat la ngarud ken panagsuratan ti maseknan, sinuratan ngarud ti nasken a makita/mabasa. mabalin nga adu wenno sumagmamano a nobela, adu a sarita, adu a daniw, adu a drama, adu a salaysay, adu a piesa iti kritisismo iti literatura. ta ania pay koma ti nasken a maipakita a gapuanan/nagapuanan no di dayta kaadu ti sinuratan? ngem saan la nga adu, nasnasken met ti kalidad wenno kabaked dagita a sinuratan. nasken nga agkadua dagita: quantity ken quality ti sinuratan. wen, masapul. ta saan nga asi-asi dayta "mannurat a mabigbigen ti nagapuananna iti pannakapabaknang ti literatura ilokana." masapul kano a mabigbigbig dagiti nagapuananna, dagiti sinuratanna, dagiti naaramidanna. nasken nga adu, nasken a de-kalidad. addaan iti makunkuna a mabigbigbig a body of work daytoy a mannurat.

ngem saan la a body of work. no kunam a "nakaaramid iti naisangsangayan a gapuanan a mangpadur-as iti literatura iloko" saan la a sinuratan dayta. nagapuananna kas mannurat wenno literary artist a nangilungalong iti pannakapatan-ay ken pannakasalimetmet ken pannakataginayon ti literatura ken ti lengguahe daytoy a literatura ken ti kultura a puon ken ramut dayta a literatura.

isu a saan a bastabasta met gayam, a, ti mapadayawan kadagita nga awards. pudno ti kunkunada a manmano laeng kadagiti nagadu a mannurat nga ilokano ti mapilpili a maipaayan iti dayta a pammadayaw. dagitay laeng pudno ken pudpudno a maikari ti rebbengna a maikkan kadagita nga awards, bucaneg man wenno florentino, kas panangpadayaw metten, a, iti lagip dagiti nakaipanaganan dagita nga awards, da pedro bucaneg ken leona florentino-de los reyes. ditay’ koma barengbarengen ti nagan, ditay’ koma iluges ti dayaw dagitoy nga appo a pangamaen ken panginaentayo a mannurat nga ilokano.

kabayatanna, kayatko a sarurongan ti paliiw–ta kas naagapaden dagiti kangrunaan a kriteria iti ngato (naisangsangayan ken mabigbigbig a nagapuanan ken gapuanan iti pannakapabaknang ken pannakapadur-as ti literatura nga ilokano)–a saan a nasken ditoy ti kunkunada a "seniority" wenno kinataengen ti nasken a mapadayawan tapno laeng mapadayawan. kontrario dayta iti panggep ti gf iti daytoy nga awards ta limlimitaranna dagiti kayatna a "padayawan." apay ketdin a dagiti laeng agtawen iti 60 wenno 50 agpangato ti nasken a mapadayawan iti dayta a pammadayaw? isuda laeng kadi dagiti addaan iti "naisangsangayan ken mabigbigbig a nagapuanan ken gapuanan iti pannakapabaknang ken pannakapadur-as ti literatura nga ilokano?" adda diskriminasionna no dayta ti maipapilit a maipakat iti kada panagpilida iti awardees. saan koma a mausar dayta nga award a kasla pangunsuelo laengen kadagiti lakayen ken baketen a mannurat a naliplipatanen wenno awanen iti sirkulasion a kas kunada (nupay rebbengna a mapadayawanda no maikarida a mapadayawan tapno mabigbig met ti/dagiti nagapuananda).

adtoy man ti listaan dagiti mannurat a naipaayanen iti bucaneg ken florentino awards:

Pedro Bucaneg Awardees
1978: Marcelino Foronda Jr., Gregorio C. Laconsay
1979: David D. Campañano
1989: Leandro B. Ablang, Benito S. De Castro, Atty. Benjamin M. Pascual, Jose Acance, Rene B. Ragunton
1990: Dr. Godofredo S. Reyes
1991: Jeremias A. Calixto, Atty. Arsenio Ramel Jr., John Nolasco Arieta, Mario A. Albalos (posthumous)
1992: Arturo M. Padua, Pacifico D. Espanto, Arturo G. Buenavista, Melecio D. Ballesteros, Alfredo T. Daguio
1993: Pelagio A. Alcantara, Juan B. Quimba, Jose A. Bragado, Eliodoro P. Lorenzo, Severino A. Lazo, Segundo La. Foronda, Primitivo Guerrero, Benjamin A. Gray, Antonio Sanchez Encarnacion, Constante C. Casabar
1994: Leonardo Q. Belen, Pedro Limos, Melchor Gasmen, Metodio Velasco, Guillermo Andaya, Pedro Ubongen, Bienvenido Cabras, Paterno Ojastro, Mauro Guico, Abraham Pasion. Posthumous awardees: Benjamin F. Aurelio, Jose Teñoso, Estanislao Teñoso, Placido Real Jr.
1995: Alejandrino Hufana
1996: Prescillano N. Bermudez, Juan Alegre, Trinidad Pe Benito
1997: Gregorio T. Amano
2000: Dionisio S. Bulong, Juan S.P. Hidalgo Jr., Manuel S. Diaz, Casimiro Is. De Guzman
2001: Peter La. Julian, Meliton Gal. Brillantes, Francisco Quitasol
2002: Ricarte Agnes, Fr. Amador Foz, Lorenzo G. Tabin, Jaime P. Lucas, Amado I. Yoro
2003: Samuel F. Corpuz, Salvador A. Espejo; Reynaldo A. Duque
2004: Edilberto H. Angco
2005: Arsenio B. Cortez
2006: Fernando B. Sanchez, Severino V. Pablo, Herminigildo A. Viloria
2007: Baldovino Ab. Valdez
2008: Francisco T. Ponce
2009: Aurelio S. Agcaoili

Leona Florentino Awardees
1976: Doña Josefa Edralin Marcos
1978: Pacita Cabulera-Saludes, Manuela Ravelo-Ablan
1993: Dr. Dedicacion Agatep-Reyes, Estela Rimorin-Gordo, Luz Flores Bello
1994: Crispina Balderas-Bragado
2002: Onofrecia I. Ibarra
2003: awan naikkan
2004: awan naikkan
2005: Gladys Menor
2006: awan naikkan
2007: Cresencia Robianes-Alcantara
2008: Ruperta Ramos-Asuncion
2009: Elizabeth Madarang-Raquel

dagita man, appo, dagiti madaydayaw ken mabigbigbig a mannurattayo nga ilokano a pinadayawanen ti gumil filipinas.

nupay kasta, nakadidillaw ti kaawan a nairaman ti sumagmamano a maibilang met a teddek ti literatura ilokano.

a mabalin a di pay ngata panawen a mabigbig ken mapadayawanda? wenno linipaten dagiti maseknan?

di la ngarud maliklikan no kua ti agipato a kasla adda nga agpayso agat-nagelgel a baraniw. a dimo mapuotan a panunoten a maal-alan sa la nga agpayso met iti ginnayyeman, kinnaduaan, compadrazgo, ti sistema wenno proseso ti panagpilida kadagiti "mabigbigbig" ken "madaydayaw" a mannurat nga ilokano.

ngem rebbengna a mapadayawan amin a maikari a mapadayawan. awan koma ti mailanglangi gapu ta awan man laengen ti makalagip iti maysa a mannurat nga adu met ti nagapuananna iti naglabas. wenno gapu ta awan man laeng ti gagayyem wenno kokompadre wenno kokomadrena nga "adda wenno asideg iti dalikan" a manginominar met wenno mangmanok, piman, kenkuana.

kas koma kadagiti sumaganad a pimmusayen a mamannurat nga uray man la posthumous award koma ti maipaay (a sumagmamano kadakuada nupay maikarida idin sibibiagda pay, di man la nalagip a napadayawan ida):

Donato B. Abanilla
Dindo Flo. Acosta
William V. Alvarado
Bernardino C. Alzate
Rogelio A. Aquino
Bagnos G. Cudiamat
Leticia A. Fariñas
Lorenzo M. Galapir
Glicerio C. Gallardo
Benjamin Garma
Benny Ponce Lopez
Lina Lorenzo-Sumaoang
Demosthenes D. Mauricio
Renato A. Paat
Juanito M. Pangangaan
Bernardo D. Tabbada
Jose A. Velasco
Amelia A. Venenciano-Viloria

wenno kadagitoy sumaganad sumagmamano a mannurat a panagkunak laeng ket maikarkarida met a mapadayawan:

para bucaneg:

Fredelito A. Lazo
T. Gabriel Tugade
Donel B. Pacis
Firmo A. Estocapio
Herminio Calica
Gregorio Bermudez
Joven F. Costales
Cristino I. Inay
Vivencio S. Baclig
Nole V. Lansangan
Roland Al. Bueno
Paul B. Zafaralla
Guillermo I. Concepcion
Fernando Obado
Pedro Z. Dela Guardia
Lolito Q. Peig
Manuel D. Benosa
Genaro Sumaoang
Crisostomo M. Ilustre
Agustin DC. Rubin
Rodolfo R. Tabaco
Vicente P. Palcong
Ernesto Bisquera
Ronnie R. Redilla
Eldorado  E. Licos
Manuel G. Corrales
Dominador G. Lagmay
Ernesto Cadiz
Daniel Gaces
Jim P. Domingo
Rodrigo M. Manongdo
Solomon V. Benitez
Elpidio Unabia
Rosito D. Pimentero
Herman G. Tabin
Benedicto C. Tadena
Honor Blanco Cabie
Rogelio Mac. Acoba
Boni A. Mendoza
Val G. Idica
Martin T. Rochina
Jacinto B. De Peralta
Amor Cabaccang
Danilo A. Bautista
Rogie C. Baysa
Virgilio D. Domaloy

para florentino:

para kaniak, nakaskasdaaw man a di pay napadayawan dagiti kas iti kalibre a mannurat da fredelito lazo, t. gabriel tugade, donel pacis, firmo estocapio, herminio calica, cristino inay, guillermo concepcion wenno atty. lansangan ken judge baclig a di pay naikkan iti bucaneg! wenno iti kas kada eden bulong, crispina belen, sinamar tabin, amelia ramos a di pay naikkan iti florentino!

it’s about time a padayawantayo dagiti maikari a mapadayawan!

ket karit dayta iti agdama a liderato ti gumil filipinas. ti kunak, saan koman nga agpannuray wenno aguray ti gf iti nominations. saan kadi a mabalin a mangbukel ti gf iti maysa a transparent nga awards committee a makaammon nga agsukisok, agarisit, agpili iti rumbeng a mapadayawan? wen, transparent, lukat ken nawaya a makita ken mabinsir ti amin tapno awan makunkuna ti agkuna ket iti kasta awan ti tumaud a kontrobersia wenno anomalia. ket no adda man nominasion, maipublikar tapno makita ti amin no sino ti nominee ken ti naginominar. ken nasken nga i-produce ti nagnominar dagiti pammaneknek iti body of work ti nomineena.

isu a kaykayatko ti facebook. panagkunak, mas "class" wenno "professional" ti/iti facebook. ’nuff said, diak kayat ti maki-argue itoy a banag about taste wenno personal preference.

basta, addaak iti facebook. wen, siak daydiay. no kayatyo a maam-ammodak a nalaing, befriend me iti facebook. makitayo iti profileko dagiti diak ipakpakita ditoy.you need to sign up though and add me as a friend. so, hurry, umaykayon iti facebook!

malibtawak pay ketdin ti agpanablaag ditoy. ad-adda nga aktiboak ita iti facebook. what with having the same ilokano writer-friends sadiay. ken add sumagmamano a nasarakak a long-lost friends and some classmates iti haiskul, hehe!

wen, despite dagiti adu la unay a maparparnuay a kontrobersia ken dadduma pay nga issues maipapan kadagiti mannurat nga ilokano nga iti kallabes ken uray iti agdama ket agtultuloy. ngem adda latta gumil ken ginnumil, adda latta umay makigumil, gumumil, makiginnumil, pagumil. tradision met daytan.

ket wen, panawen met dagiti mannakisalip a mannurat nga ilokano, nangruna dagiti mannangabak. kadawyan ngamin nga iti gumilan ti pakapadayawan ken pakaiyawatan dagiti premio ken plake/sertipiko dagiti winners. isu a kablaawak man dagiti winners iti daytoy a tawen.

kangrunaanna ketdi a maysa, kaniak, ket panawen met daytoy dagiti sale ken bargain a libro nangruna iti national bookstore. fiesta para kaniak ti kastoy a tiempo. bumaknang no kua ti libraryk (nga actually saan a physically existing ta awan pay naaramidko a pagipempenak iti liblibrok ket addada nga agkaiwara iti kukuarto) ta diak malapdan ti aggatang. kabaelan met ti bulsa ti maysa a mamirmiraut a mannurat a kas kadatao. agasem met ngamin, kas iti napalabas a sale iti nbs, makagatangka iti 20 pisos a libro, wenno 30 pisos, wenno 50 pisos, wenno 75 pisos, wenno 100 pisos, 150 pisos, 200 pisos. ket ania ngay met dagiti nasarakak ken naalak? pagsayaatanna ta nakapagpa-manilaak idi marso ket nakapanak kadagiti nbs iti cubao, megamall ken mall of asia, sa idi agsubliak iti cagayan, naranaak ti umuna nga aldaw ti sale iti nbs-tuguegarao. medio adu met, a, ti naalak, manipud 20-30 pisos, sumagmamano a 50 ken 75 pisos ti pategna a liblibro a sigud nga agbalor iti nasurok a 300 pisos, 400 pisos, 500 pisos agpangato agingga iti nasurok a 1,000 pisos. adda pay ketdi dagiti natiambaak a hardcovers.

adtoyda man:

kabayatanna, adda dagiti sagdudua wenno sagtatallo a kopia a ginatangko a nalalaka a libro ta rantak ti aglako manen online. isu a biniagko manen daytay ebay accountko ket sadiay, adda manen sumagmamano a lakok a liblibro. amangan no adda kursunadayo kadagiti lakok (adda gaiman, borges, coetzee, funke, bradbury)?

pinagbiagko ti ebay accountko, giniddanak met ti naggatang manen iti ebay. sigud nga iti ebay ti naggatgatangak idi kadagiti hard-to-find a liblibro. wenno kadagiti very cheap a used books a no gatangem ti brand new iti bookstore ket ginasut ken ribu a pisos ti presioda.

daytoy man ti dua kadagiti kabarbaro a gatangko iti ebay:

roy,
adda dagiti napnuan arapaap a magtengda met koma,
ti nabalitokan nga edad dagiti ap-appoda nga in-inauna,
ngem anian ta addada pay la iti ngalay ti dalan,
magmagnadan kasda metten maysa a naiyaw-awan.

adu dagiti addaan ganus nga ub-ubbing, kas met kaniak idi,
agpampanunot, agar-arapaap no dumteng idi ti rabii,
koma maukkonkonto met tawenda a nakaibulsa,
tapno kadagiti panawen addanto met kukuak a liwliwa.

adda met ub-ubbing ap-aprasan umarrabis a panunot,
no makadanon ‘tay tao iti 30 kano dandanin agbugsot,
lakay daytan, baket daytan inda sansan nga iyes-esngaw,
saanda nga ammo a ‘diay panunotda maysa nga ubbaw.

adda met agkunkuna, dayta addaanen iti taeng,
kenkuana kamangeg ‘toy biag awanen dumteng,
saanda nga ammo nga adda gayam iti barikesna,
daytay mangted ‘itoy a biag bugas ken bagas ti pigsa.

wen, roy, addaanakon appo* ket innak ida pagtangtangsit,
ta isuda kas met kaniak nga ubing addaan sam-it,
isuda ‘tay rason no sapay naparagsit saksakak,
ta no agawidakon rabii agur-uray kaniak adu a ragsak.

ta uray siak nakaurnongen agsisipul, adu a tawen,
masansan latta a ‘tay ubing kaniak adda a sumken,
itedna kaniak pagsadagak, pagsanggirak a parmata,
daytay papagko ditoy a biag, laem adu a namnama.

agyamanak ta impalubos ti naasi, nadungngo nga apo,
a maikkan ‘toy ninongmo pangsapsapo’t muging ken puso,
ta adu dagiti mayat met, agkarkararag a mataengan,
ngem inda met lattan maiwalang iti wasnay ti dalan.

dadduma adda dagiti agsalsaludsod no ania ti palimedko,
sapay, saludsodda, addaankan tawen ngem ubing dayta puso?
kunak met a napardas nalabit gapu ngata ta agsossosoak,
bulonda metten ‘tay di makatengngel napalalo a garakgak.

wen nga agpayso, ta ti pammatik adda latta iti abay,
daytay kinakaubingak, kadkaduak a mangmurmuray,
daytoy ti gayyemko a mangsipsiput kaniak a kanayon,
agmalem, agpatnag inggana’t dumtemg ti parbangon.

ket kumustakayo met dita iguig, probinsia ti cagayan,
ti kunkunak dagidagi dagiti adu a kakabagian,
manipud tuguegarao, piat, tuao ingganat’ gonzaga,
ipalaudmo ‘diay sanhez mira, idanonmon ‘diay claveria.

idi ta addaak pay la iti haiskul masansan a mapmapankami,
dita cagayan indayon adu ken napateg a kakabagianmi,
mapankami idi agtoktokar** kadagiti piespiesta,
anian a lasbang, sudi ken libnos dagidi nabanglo a musa.

ita mailiwak manen iti innak pinaspasiar a probinsia,
umok nga addan imeng kakabagiak napnuan namnama,
dayta a probinsia mapan pakibulbulibulan idi,
dagiti kakabagian aggapo’t norte, sabasabali nga ili.

adu a kaban kadagidi a panawen ti iyaw-awidda,
no malpas idin ti ani, no malpas idin panaggagapasda,
adu pay isangsangpetda nakaprasko a lana ti niog,
ilugluganda iti bus, iti papanganan nabulanos nga ubbog.

wen, roy, ulitek addan appok saanko nga ilinged,
ta adda kadakuada silaw ‘toy biagko addaan segged,
isuda a mangipalpalagip nga uray ita maysaak nga ubing,
agaruyot tuloy lua ni ragsak kadagitoy bukod a pingping.

*da maria natalie, aaron maximilian, ken mikhail bernard VIII
**maysa a trombonista, agisursurat iti nota ken lirisista

ninong honor

(maysa kadagiti ninongko-iti-kasar ni apo honor)

But you will exceed all of them. For you will sacrifice the man that clothes me.
                                                                                 –Jesus, The Gospel of Judas

Liput ti liput. Isakibotmo a saludsod: Siak
kadi daydiay? Agtartaray. Apay. Apay?
Maibalangat a siit.

Pirak. Tallopulo a pedaso. Kasukat ti binusbosmo a sao.
Ngem saan a pateg ti Biag dayta. Dayta ti kinapudno.
Ammona. Ammona dayta.
Sika ti Kaykayatna. Iti amin. Isu ti pudno.

Sika ti Pudno.

Mangliliput. Maipulipol a panaplit.
Kunak kenka: Saan ta inaramidmo laeng ti kas naituding.
Ti kas naipadto. Agek ti mangpaneknek. Sika ti napili.
Ti Napili. Mayabaga a krus.

Isu ti nangpili.
Kenka.

Apirasem ti tallopulo a rupa ni Cesar.
Para ken ni Cesar daytoy. Ngem siak,
para Kenka. Sika,
para kaniak.

Nagbabawika kadi? Kunak kenka: Ngem apay a koma
pagbabawyam? Dara nga agubo iti butiak a bakrang.
Apay koma nga imbitinmo ti biagmo
ket linettatmo ti angesmo? Lansa
a mangipalok, mangibalud.
Tinungpalmo laeng.

Nagtungpalka, agrag-oka. Pannalakan, pannalakan.

Liput ti liput.
Mangliliput. Bato a pakaidugmaman.
Nasken a matungpal. Sika
ti kinapudno. Ti Kinapudno. Ti gibus.

Ti Gibus. Ngem sika met laeng ti rugi.
Ti Rugi ti amin. Panagungar. Pannakatungpal.
Pakaisalakanan.

Ta sika ti panungpalan.

Pannalakan, pannalakan.

(naipablaak iti BANNAWAG, april 20, 2009)

daytoy man twilight series (ti twilight, new moon, eclipse, ken breaking dawn) ni stephenie meyer.

apay mahiligka met, aya, iti makunkuna a young adult fiction wenno teen romance wenno chick lit? mabalin a kunayo kaniak.

saan. saan met unay. diak koma pagdadaelan iti panawen a mangisiki iti reading listko kadagitoy a libro no di gapu iti curiosity. wen, ken siddaaw.

siddaawek no apay a maaw-awaganen iti "twilight phenomenon" daytoy iti book wenno publishing industry. agasem, idi napan a tawen, dagiti uppat a libro ti twilight series ti kaaaduan iti nalako. 40 riwriw man laeng met a kopia ti nalako iti sangalubongan. naipatarus pay iti 37 a pagsasao. ket agingga ita, nangruna ta naipabuyan ti movie version ti twilight ken maar-aramid manen ti movie version ti new moon, agtultuloy ti kina-best seller dagitoy a libro ni meyer iti sangalubongan. ditoy laengen national bookstore idiay tuguegarao, saan nga agbayag dagiti lakoda a kopia dagiti libro. apo, uray nagngingina dagiti hardcover editions, gatangen latta a nangruna dagiti agtutubo. idi sangaaldaw, nasaripatpatak nga addan paperback editions ket panggepko koma a gatangen ti twilight ngem awan met makukuartak idi a kanito. idi subliak manen, naibusen amin a paperbacks, pati dagiti hardcovers, ti uppat a libro!

nagsuerte ketdin ni meyer. riniwriw met a doliar, a, ti ak-akupenna. maikomkomparan isuna ken ni j. k. rowling. kasta met la ti napasamak idi iti harry potter series. minilion a kopia ti nalako/malaklako iti sangalubongan. naipelicula/maipelpelicula dagiti libro. ket addayta, nagbalinen a bilionaria  ni rowling a nabakbaknang payen ngem ni queen elizabeth!

curiosity. kinapudnona, dayta met laeng ti nariknak idi madama ti harry potter mania. diak idi ikankano dagita a harharry potter. ngem nagbalawak ta no apay metten a pirmi a nagsikat daytoy a harry potter. no apay a nagutugotna ti aayatan dagiti adu nga ubbing iti sangalubongan nga agbasa. agbasa. agbasa. agbasa. ket isu, idi addan paperback editions ti harry potter series, rinuagiak ti aggatang ken agbasa. sa idi diak makaur-uray ta awan makukuartak a paggatang, nagdownloadak iti ebook versions ti harry potter ket isu ti nagpapausak a binasbasa.

kastoy man met laengen iti twilight series. awan paggatangko iti hardcovers, uray pay paperback isu a nagdownloadak laengen iti ebook dagiti uppat a libro. ket itan, dandanik maguduan ti book 1, ti twilight, ti romansa da bella swan ken ni edward cullen, maysa a bampiro. wen, maysa manen a vampire story daytoy. kinapudnona, awan la interesko pay nga agbasa iti estoria maipapan iti bambampira. adda kopiak nga ebook version ti interview with the vampire ni anne rice ngem diak pay rinugian la koma a binasa (kunak idi a basaek, ta no magustuak, basaekto pay dagiti adu pay a vampire novels ni rice). umanayen dagiti movies a mabuybuyak a maipapan iti vampires (kas koma iti "blade" series). ken umanayen a nabasak ti dracula ni bram stoker ken ti sumagmamno a movie versions daytoy (agraman ti "van helsing" siempre pay).

so far, annugotek, kas kunkuna met la ti dadduma a reviewer ken book critics (a nabasak), pangapsuten ti prosa ni meyer, nasobraanna kano iti adjectives ken adverbs. tipikal a young adult style a kasla pay ketdi fan fiction. dimo maallukoy ti bagim a mangidasig itoy kas great work of literature a maipadis man laeng koma iti obra ni stoker. para kaniak, mas makapikapik ken nasiksiken ti estilo ni rowling nangruna iti panagbalabala iti komplikado a plot ken panagiparang kadagiti naidumduma a karakter, agpaypayso man, wenn supernatural wenno magical wenno fantastic.

ngem kapilitan a leppasek daytoy uppat-a-libro iti reading listko. tapno maep-ep ti kuriosidadko. ken tapno ammok met, a, ti sarsaritaek. dinto ket maig-ignorante datao met no mapagsasaritaan daytoy twilight phenomenon a makunkuna. narigat met no ammon amin a tinedier ket siak laengen a laklakayan ti di makaammo. sapay no di pati dagiti annakko, nangruna ‘tay 11-year old a balasangko a ni sirmata a padak a bookworm, ket interesadoda iti twilight, agpagatangda iti libro ken dvd ti twilight movie a kas iti panaggustoda iti "high school musical" movie series.

no kayatyo met a basaen dagitoy a libro, ken no padakayo nga awan makukuartana, ikkankayo iti kopia ti pdf copy (emailandak laeng; bay-antayon a pampanunoten a makabasoltayo iti piracy; makiramotay’ met, a, iti success ni meyer; saan met a mabkangan ti milionesna no pagraranudantay’ man a libre dagiti librona).

kabayatanna, mangsurattay’ koma man met iti kakastoy. ‘tay mailakotayo koma iti uray maysa a milion laeng a kopia kadagiti minilmilion nga ilokano iti lubong. ilokano a bampira, awan ngatat’ kasta? wenno ilokano a wizard, awan la ketdin? wenno apay a ditay’ ituloy ti pakasaritaan ni lam-ang–ipantay’ iti agdama wenno iti masakbayan, kas pagarigan–future fiction ken fantasy a bumarbara no kuan!

din sa ketdin ammo ti kudkoden. iti kaadu ti aramid. ken ar-aramiden.

ne, apay nga adda met rimana ‘toy maikur-iten? agdandaniwak sa metten?

saan. nairanranana laeng.

ngem ania ngay ita ta baro a tawen manen?

adu koma ti innak ita maikur-it. ammoyon, adda madama a gubat. gubat sadiay gaza ti kunak. anian sa ket ti inka pampanunoten a gubat, aya? ngem wen, adda pay daytay gubat a narugian idi pay napan a tawen nga agarup kagiddanna a bimtak ti rupak iti baeten ti israel ken dagiti hamas. ti ammok, saanak ketdi a karaman iti dayta a "gubat" a kunkunada. ngem pakaseknak ketdi kas pakaseknan ti amin a mannurat nga ilokano ken amin a mangipatpateg iti literatura nga iloko wenno ilokano. addayta, mannurat nadakamatkon. wen, ta umatipukpok dagiti agsasagadsad a pabanto ken pabettak a sursurat (pay met! ta ania kad’ ti paglaingan, aya, ti mannurat ngamin no di surat–panagsurat, sursurat?) nga arigna kakasla rockets ti hamas ken aerial bombardment ti israeli. addanto met siguro kayatko a kunaen ditoy blog maipapan kadagitoy a pasamak. ngem saan pay nga ita man ta sarabuek ti baro a tawen iti sabali a wagas.

kas damo a panablaag iti 2009, manglaglagipak ket danggayandak.

agipabuyaak iti ladladawan ti daan a panawen itoy a baro a tawen.

panglaglagipan iti napalabas, iti dimmaan a tawen.

ket natural, ladladawan dagiti mannurat. bay-am man pay la dagita "gubgubat". imbes nga agkaraibalantad dita a bangbangkay ti palestino ti mabuybuya a courtesy ti media nangruna iti tv kangrunaan iti aljazeera (a pakadlawan latta ti bias ti media ken iti sensationalism iti media: kaaduan wenno bin-ig a dagitay ladladawan ti sibilian with special focus kadagiti ubbing ti maipabpabuya wenno maipakpakita iti nakaam-ames a kapay-anda kas biktima dagiti israeli–a kas man awan a pulos ti matmatay a hamas militants, saan a maipakita dagitoy [malaksid no nangato a hamas official]; natural, sabali ti gubuayen dagitoy a propagandistic a nakaap-aprang nga imahen ti gubat ken patay, tignayennaka saan la a mangaasi iti kapay-an dagiti nakakaasi a gazans ngem nangnangruna aronanna ti pungtot ket panangilunod iti kinadangkok ti israel), adtoy man, saan a casualties of war ti intay’ buyaen no maipapan kadagiti mannurat. casualties of years ketdi, dagitoyda man:

1992 daytoy. bulan ti agosto. sadiay laoag city. awarding ti graafil. daniw ti napagsasalipan idi a tawen. katkategoria a propesional ken estudiante. nairaman iti ladawan, nakatakder iti likud, agpakanawan, da appo gregorio t. amano (hurado), prescillano n. bermudez (graafil secretariat), cles b. rambaud (1st prize winner, professional category), daniel l. nesperos (3rd, student category), mary jane g. daligcon (4th, student category), ken renato a. taylan (5th, student category). dagiti nakamasngaad, agpakanawan, adda dita da appo prodie gar. padios (2nd, professional category), rva (1st, student category), joel l. bagasol, oswald a. valente, ken delfin dumayas. dagiti dadduma a karetratomi, diak malagipen ti nagnaganda, kaaduan kadakuada ti estudiante iti mmsu-it. [diyo malasin ida? iklik ditoy iti dakdakkel a ladawan]

iti gumil filipinas convention daytoy idiay ciudad ti san fernando, la union idi (1993, no diak agriro). agpakanawan, nelson g. daligcon (iti likudan), cles b. rambaud, oswald a. valente, rva, abril varilla (iti likudan), ken mary jane g. daligcon.

iti isu met la a gf convention iti san fernando. agpakanawan, suerte cudal, oswald a. valente, joel b. manuel (likudan), renato a. taylan, giovanni l. palomares (likudan), milaflor morales, mary jane g. daligcon, ken nelson g. daligcon.

gf convention iti agoo, la union idi 1994. awarding ceremonies ti salip iti sarita ti kokua no lima hawaii literary awards. agpakanawan, reynaldo a. duque (partially hidden ti mic ken rostrum), edilberto h. angco, dionisio s. bulong (hurado), dra. dedicacion agatep-reyes, dr. godofredo s. reyes, mario g. rosal (pangulo ti hurado), ricarte a. agnes (sponsor), rva (winner, 1st). diak malagipen dagiti kaduami iti entablado, pannakabagida dagiti dadduma nga sponsors ti awards.

ciudad ti batac. 1994. kalpasan ti papanmi isasarungkar iti marcos museum (likud). gapgapumi iti agoo, kalpasan ti gf convention. kimmuyogkami ken oswald (a. valente, nangretrato) ket napankam’ pimmasiar sadiay barioda a comcomloong idiay currimao. kaduak iti ladawan ni leander c. domingo ken john b. buhay. addakam’ pay la ken john idi iti valley journal, maysa a weekly a nakabase iti bambang, nueva vizcaya. ni leander ti publisher ken executive editor, ni john ti literary editor, siak met ti editor-in-chief.

1995. gf convention idiay novaliches, q.c. agpakanawan, teresita viduya (future mrs. reynald antonio!), oswald a. valente, john b. buhay (partially hidden), judy o. cajigal (daksanggasat ta saan a natuloy a future mrs. oswald valente!), rva, mary jane g. daligcon (gasatna kano ta nagbalin a mrs. rva), maelany binbinon. aida c. tiama, ken linda lingbaon-bulong (ubbana ti balasangna).