"nasulekak" iti daytoy a nabasak iti bannawag:

 

wen, a, ta kaipampanablaagko laeng ti reaksionko iti panagmula ti spu (wenno spup) iti pias ken narra kas diamond jubilee tree ti bannawag, a nangipeksaak iti paliiwko maipapan iti sasaaden (ala, wen–idi) ti bannawag magazine iti spu (iti librariesna), adda metten daytoy a "makuna" iti bannawag.

well, to set the record straight a kunada, ken speaking from the horse’s mouth a kunada manen, kabayatan ti aganay nga 11 a tawen (1996-2007) a kaaddak kas empleado iti spu, awan a pulos ti kopia ti bannawag a nakitak kadagiti tallo a biblioteka ti spu (college, high school, grade school). nupay kasta, prior to that wenno after my stay, diak ammo ketdi no adda wenno addan regular a linawas a kopia ti bannawag kadagiti nasao a libraries, nangruna iti nakadakdakkel a kangrunaan a library (college). isu a debatable wenno arguable dayta kuna ni apo felino de ocampo a "nabayagen nga adda urnongna a Bannawag iti bibliotekana." basta takderak dayta kunak nga iti onse a tawen a kaaddak iti spu, awan ti kopia ti bannawag a nakitkitak iti spu library. mabalin ketdi latta a saoen a baka idi awanak pay iti spu (before 1996), ken/wenno idi awanakon iti spu (after 2007), baka ket adda/addan bannawag. ala, ket anian a pia ken sayaatna no adda/addan met laengen kopia ti bannawag a mabasa iti spu library! kamaudiananna, adda met laengen agpaay a reading material ken referencia dagiti naayat iti ilokano a pagbasaan wenno dagiti estudiante ken/wenno scholars nga agsuksukisok/agad-adal iti ilokano literature (tapno saanda nga agkamkammaulaw nga agsapsapul iti ilokano a sinurat wenno ilokano writers iti cagayan valley no kasta a masapulda ti mangadal wenno mangsurat iti panagadal/panagsukisok kadagiti mannurat iti tanap wenno iti literatura iti tanap). ti koma sumaruno pay nga igannuat ti spu ngarud ket ti agurnong/aggatang pay iti liblibro nga ilokano a mailebben iti libraryda, wenno saan nasayaat no mangaramidda iti uray bassit la nga ilokano literature section iti library a pakaipanan dagiti sinurat ken/wenno periodicals nga ilokano. wen, a, tapno agpayso koma a "mapaglatak ti kultura ni ilokano" agramanen literaturana iti universidad.

kabayatanna, saan met ketdi a nakaaw-awan idi iti ilokano a babasaen iti spu library (kadagidi a panawen, at least). masarakan met idi dagiti kopia ti samtoy, maysa nga ilokano-english a quarterly magazine nga ipabpablaak ti tawid ti ilocos foundation, inc. iti vigan city. regular idi a mangmangted ni ma’am fran quitoriano (chairman ti tawid foundation ken alumna ti spu). adda met idi sumagmamano a dandaniw ken salaysayko a naipablaak iti samtoy. ken, adda met idi sumagmamano a kopia ti rimat magazine, nga in-intedko met laeng idi para iti library. kayatko la koma met idi nga adda bannawag pay. ngem apo, bukodko la kopia ti kabaelak a gatangen met, bay-amon ‘ta agidonar iti kopia ta awan sa met hiligda iti bannawag iti spu, sayang laeng baka awan mangbasa, kunkunak iti nakemko idi.

ket ti met maipapan iti gumil iti spu, agpayso unay a ti spu ti kaunaan a naaddaan, wenno isu pay ket pay laeng ti addaan (idi), iti gumil chapter iti tuguegarao, among other schools.

tapno nalawlawag ken nakapapati, adtoy a sigkayek ti dakamat iti libro a "GUMIL Filipinas: 25 A TAWEN (1968-1993)" nga inedit da reynaldo a. duque ken cles b. rambaud:

GUMIL St. Paul

Awan ti nakarekord a petsa ti pannakabuangayna idi 1990 ngem impablaak ti Bannawag Magasin idi 7 Enero 1991 (nga issue) ti pannakabangon ti GUMIL St. Paul University (Tuguegarao, Cagayan). Ni Jenerwin C. Bacuyag ti napili a presidente. Isu ti mangibagi iti AB-Economics 3 iti nasao nga unibersidad.

Dagiti dadduma pay a napili nga opisial ti gunglo: Jovymar Tactac, bise-presidente; Glorina Coloma, sekretria; Marco Ramos, treasurero; Lili Ann Rafael, auditor; Jane Camagay, manarawidwid; ken Donato Orzame, agirakurak.

Dagiti mamagbaga: Adelgundo Agaloos ken Editha Pagulayan.

Idi Setiembre 30, 1991, impablaak ti Bannawag ti pannakareorganisa ti GUMIL St. Paul University. Napili ni Dominic Ruam a kas baro a presidente ti gunglo.

Dadduma pay a napili nga opisial: Freddie Masuli, bise-presidente; Anabelle Tuazon ken Gay Pasilabban, sekretario; Susana Tabbu, treasurera; Farley Tapiz, auditor; Melita Benito, manarawidwid; ken Edvelino Pascua, agirakurak.

Dagiti kameng ti hunta direktiba:  Jenerwin C. Bacuyag, Jovymar Tactac, Donato Orzame, Marco Ramos, Glorina Coloma, Victrio Martin, Jane Camagay, Everrete Lauretta, Lily Ann Rafael, ken Delfina Abella.

Napili a mutia ti gunglo ni Benita Oshio. Dagiti mamagbaga: Adelgundo Agaloos ken Editha Pagulayan.

awan masarakak ita a datos maipapan iti no ania ti napasamak iti gumil spu kalpasan ti 1991, ngem segun iti panagsaludsodko kadagiti maseknan a sigud a kamkameng idi, nagtultuloy ti gunglo agingga iti 1994. simmublat a presidente ni freddie masuli idi 1992-1993, ket ni met mary jane g. daligcon iti 1993-1994. idi nagturposen dagitoy, saanen a nareorganisa pay ti gumil iti spu–agingga ita. ngarud, 1990-1994 nga adda makunkuna a "GUMIL St. Paul University."

malagipko, idi addaakon iti spu idi 1996 a kas obrero, pasaray maidarirag kaniak nga apay a di koma mapagbiag manen ti gumil iti spu. kayatko la koma met, a. ngem diak man ammo ta basta naglumen metten ti interes dagiti estudiante nga ilokano iti gumgumil, agramanen dagiti sumagmamano idi a teachers, professors, employees a mahilig met iti bannawag, ilokano literature. awan ti mabukel a gumil ta awan metten ti mayat wenno interesadon. adda pay ketdi rigrigatnan ngamin idin ti agbuangay kadagiti organisasion iti uneg ti campus. kas maysa a privado ken catolico nga universidad, adu ti maiparit iti spu, kas koma dagiti fraternities ken sororities ken dagiti makunkuna a progressive/activist orgs. dagiti la organisasion nga addaan iti kontrol/tengngel ti administrasion ti mapalubosan. kabutengda unay iti spu dagita sabsabali a campus orgs lalo no national ta baka ket adda metten agrarali nga estudiante wenno makiramraman iti rali wenno demo. allergic unay ti spu kadagita, hehehe! makunak man daytoy, ta iti bukodko a padas, nasdaawak ta iti naminsan, idi medio nabiitak pay iti spu, napaayabanak iti administration office ket napalutpotak idi no ania dagitoy gumgumil a gunggunglo ti ilokano nga ip-ipanko iti biodatak wenno iti portfoliok (ta siempre, very proudak met idi, a, a mangimention a kamengak ti gumil filipinas ken dandani tinawen nga agatendarak iti kombensionna)–saan kadi ngata a fraternity daytoy (kaun-uni ngamin ti samahang ilokano–ta addaan word nga "ilokano") wenno grupo dagiti "subersibo"–saanak kadi ngata kano nga aktibista ta amangan ket no idauluakto ketdi, apo, ti pannakabuangay ti union iti spu (maiparit ti un-union iti spu, permi nga allergic ti spu kadayta, piman!) ket baka agwelga dagiti empleado! nakaisemak idi iti nalimed. inlawlawagko no ania dayta gumil, ti kaadda ti gunglo dagiti ilokano writers ken ti kaadda ti makunkuna nga ilokano literature, ti kaadda ti magasin a bannawag, etc. (masmasdaawak idi no apay a dida ammo no ania dayta "gumil" ket di kad’, aya, adda pay gumil spu?!?!). ngem siempre, diak pulos imbagbaga, a, piman, a sigudak a kameng ti college editors guild of the philippines (cegp) ken league of filipino students (lfs) idi addaak met, piman, iti kolehio. no imbagak ket baka pinapanawdak ket idi ngatan a di or-orasen, piman (ita la nga ibagak, hehe!)!

hmmm… subliantayo ti surat ni apo de ocampo… maawatan ngarud iti makunana a maysa gayam a kangrunaan a namkuatan ti spu a nagmula met iti bannawag diamond jubilee tree ket gapu iti gumil spu. ngem masdaawak ta apay ngarud a saan sa ketdi a nadakdakamat iti salaysay ("nagmula ti spup iti bannawag diamond jubilee tree," bannawag, disiembre 28, 2009, pp. 20-22) ti maipapan iti gumil spu, kadagiti estudiante a mannurat nga ilokano, wenno uray iti banag a "nabayagen nga adda urnongna a Bannawag iti bibliotekana" ti spu? di kad’ mainugot la koma nga adda met dagiti mannurat nga ilokano iti programa, nangruna dagiti fundador iti gumil spu a da appo jenerwin bacuyag (a maysa itan a bokal iti segundo distrito ti cagayan) ken jovymar tactac (councilor idiay ilida a sta. teresita). mayat koma no naawis dagitoy ket nakipagmulada met iti jubilee tree iti solar ti spu. wenno saan, adda koma met pannakabagi uray ti gumil cagayan a mismo, di kadi? adu a kameng ti gumil cagayan ket residente iti tuguegarao. no binsaek a basaen dagiti nagan a nadakamat a nakipagmula iti kayo, awan ti mabigbigko a taga-gumil wenno mannurat nga ilokano (malaksid siempre ken ni apo jim domingo).

ngem ala, pagsayaatanna ketdi ta narugianen iti spu ti panangbigbigda iti bannawag ken kadagiti mannurat nga ilokano nga agsursurat itoy a magasin. rugianda met koma pay ngaruden a bigbigen ken padayawan ti kultura ken literatura nga ilokano babaen ti panangiramanda iti ilokano lit kadagiti kursoda iti humanities ken arts and sciences, wenno babaen ti panangiramanda kadagiti ad-adu pay kansion nga ilokano iti kantaen ti spu chorale, wenno iti panangipabuyada kadagiti sarzuela wenno comedia wenno drama nga ilokano. ken biagenda koma manen ti gumil spu ken bigbigenda met dagiti paulinian a mannurat nga ilokano.