Ilawlawagko ti Sumagmamano a Banag

Ket saludsodem: ‘Ket yanna dagiti lilac?
Ken ti metafisika a nagpetalo iti apiang?
Ken ti tudo a naynay a mangibaybayakabak
kadagiti balikasna a napno
kadagiti abut ken billit?’

Ipadamagko amin-amin a napasamak.

Nagnaedak iti maysa a purok,
maysa a purok idiay Madrid, nga addaan kamkampana
addaan relrelo, addaan kaykayo.

Manipud sadiay ket makita
ti namaga a rupa ti Castilla
kas maysa a baybay ti lalat.
Napanaganan ti balayko
iti balay ti sabsabong, ta iti uray sadino a suli
nagbukar dagiti geranium: maysa
a nataraki a balay
nga addaan as-aso ken babassit nga ub-ubbing.
Raul, malagipmo?
Malagipmo, Rafael?
Federico, malagipmo
manipud iti uneg ti daga,
ti balayko nga addaan balbalkon a no sadino
ti silaw ti Junio nanglemmes iti sabsabong iti ngiwatmo?
Kabsat, kabsatko!

Am-amin
ket napigsa a timtimek, ti asin dagiti tagilako,
kamada dagiti agbitbitek a tinapay,
dagiti tapangko ti purokko iti Arguelles nga addaan estatua
a kas iti naparkagan a tintero iti alinuno ti lamlames:
nagayus ti lanat’ oliva kadagiti kutsara,
maysa a nauneg a danapeg
ti dapdapan ken im-ima ti nanglapunos kadagiti kalsada,
metros, litros, ti natadem
a rukod ti biag,
napempen nga ikan,
ti langa dagiti atep nga addaan nalamiis nga init
a pakaktangan ti wirawir,
ti nalinis, nakiro a marfil dagiti patatas,
dagiti agallo-allon a kamatis nga agtutulid agpa-baybay.

Ket iti maysa a bigat nauram amin dagita
ket iti maysa a bigat dagiti temtem
limmagto manipud iti daga
a nanglamut kadagiti tao,
ket manipud iti dayta a kanito apuy
pulbura manipud iti dayta a kanito
ket manipud iti dayta a kanito dara.
Babandido nga addaan kadagiti eroplano ken Moro,
babandido a nagtagisingsing ken addaan dukesa,
babandido nga addaan mamenbendision a nangingisit a fraile
ti immay manipud iti langit a mangpapatay kadagiti ubbing,
ket kadagiti kalsada ti dara dagiti ubbing
awan sawsawirna a nagsayasay, kas iti dara dagiti ubbing.

Musmusang a ti musang inna karimon,
batbato a ti nagango a gamusa inna kagaten ken itupra,
karasaen a ti karasaen inna kagura!

Rupanrupa kenka nakitak ti dara
ti Espania nga umatab
a manglemmes kenka, iti maysa a dalluyon
ti kinapalangguad ken im-imuko!

Mangliliput
a heheneral:
kitaenyo ti natay a balayko,
matmatan ti nadadael nga Espania:
ngem iti kada natay a balay aganud ti mapupuoran a metal
imbes a sabsabong,
ngem iti kada lungog ti Espania
bumangbangon ti Espania,
iti kada ubing a napasag rumkuas ti paltog nga addaan mata,
iti kada krimen ket maipasngay dagiti bala
nga iti maysa nga aldaw makasukal kadakayo iti balay
dagiti puso.

Ket saludsodem: apayen a ti daniwna
ket awananen kadaydiay daga, kadagidiay bulbulong,
kadagidiay nangangayed a bulkan ti bukodna a pagilian?

Umayka ta kitaem ti dara kadagiti kalsada,
umayka ta kitaem
ti dara kadagiti kalsada,
umayka ta kitaem ti dara
kadagiti kalsada!

 

baliwak man nga ipanablaag dagiti ipatpatarus/impatarusko a dandaniw dagiti pagtamdak ken ad-adalek a mamannaniw a ganggannaet.

naitalimeng/aglemlemmengda la ngaminen iti daan a blog a pinanawak. kayatko a pagungaren ida ditoy baro a pagpanablaagak.

bareng matignayak manen nga agituloy nga agipatarus. dayta daniw dita ngato, maysa kadagiti pavoritok a putar ni a neruda (sigud a naipanablaag daytoy ditoy; adda met panablaagko maipapan ken ni pablo ditoy).