agsasamusam man ita ti parikut ken pakarikutan dagiti taga-up. itay nabiit, indeklara ti umuna a babai a presidente ti universidad ti singasing a pannakaingato ti matricula iti agarup 300% (wenno mapan a P1,000 agingga iti P1,800 iti kada unit). agasem dayta. kasanon dagitay "iskolar ng bayan?" a, ngem nabayag met ngaminen a nagbalin a kasla privado nga exclusibo a pagadalan daytoy universidad ti estado, saanen a para laeng kadagiti "poor" wenno mangurkuranges nga estudiante ngem ad-adu pay ket ngatan dagiti "babaknang" nga estudiante ditan, kas madlaw iti kaadu dagiti nakaparking no kua a nangingina a karro dagiti estudiante nga "iskolar ng bayan." imbes a mapanda iti ateneo wenno la salle ta kayang-kayada met ti bayad sadiay, up laengen. lugi dagitay nakurapay nga estudiante a deserving unay a tulongan ti govierno babaen ti nababa a matricula. itan, inginadan. ania pay ngarud ti servina nga state university? kurang kadi latta ti budget ti govierno para edukasion? para edukasion dagiti maikari a napanglaw nga estudiante?

agsasamusam. maysa pay daytoy problema ti philippine collegian, ti ofisial a pagiwarnak dagiti estudiante ti up. ip-ipiten ti administrasion ti up ti pondo ti collegian gapuna a di maipablaak dagiti isyu ti "kule." kueskuestionaren ti up admin ti autonomia ti publikasion dagiti estudiante. kayat ti up admin nga iggaman ken tenglen ti pondo ti publikasion. kayatda nga isuda ti makaammo iti pannakaimprenta ti "kule" kadagiti kayatda nga imprenta. amin dagitoy ket nabatad ken nalawag ken culpable unay a panagsalungasing ken panangilupit iti karbengan ken wayawaya ti prensa ken campus journalism. isu daytoy ti ilablaban ita dagiti taga-kule.

kule

makapalagip. lagip iti adda met idi kina-tibak ‘toy numo idi maysaak pay laeng met nga estudiante iti maysa met nga state college idiay bicol. napasaranmi met idi iti campus newspapermi ti kas mapaspasaran ti "kule" maipapan iti pannakibibiang ti school administration iti man pondo wenno dagiti isursuratmi idi iti pagiwarnakmi. inlablabanmi met daytoy. kinasubangmi ti moderator nga appointed ti admin. kayat ti moderator nga agdalan amin kenkuana dagiti maipablaak. kayatna nge editen dagiti articulo a patienna nga anti-admin. dimi met impalubos. segun iti adda a linteg, technical assistance laeng ti rebbengna a pakasikoran ti maysa a campus publication moderator, korehirenna laeng grammar kas pagarigan dagiti articulo ngem dina rebbeng a pakibiangan ti ibagbaga dagiti articulo. susikmi dayta a nairaman iti sapasap a protesta dagiti estudiante para iti pannakapatapuak ti nakatugaw idi a presidente ti state college. inrupirmi met ti autonomia ti campus publication ket impablaakmi ti pagiwarnak nga awanan moderator. medio natibker met ti durimi idi, a. aktibokami a kameng ti college editor’s guild of the philippines (cegp) ken kaaduan kadakami nga staffer ti pagiwarnak ket kameng met laeng ti league of filipino students (lfs). now it can be told, maysaak met gayam, aya, a tibak idi estudianteak. ket wen, a, uray agingga kadagitoy, hehehe! isu a no makakitaak wenno makabasaak kadagitoy a paspasamak iti campus, makalagipak. ngem agpatingga met lattan iti lagip, piman. lagip-tibak. lagip-kinatibak. those were the days, kunkunak lattan. agarup amin met nga agtutubo ngamin, amin nga estudiante, agdalan kadagitoy a panawen ken proseso ken constructs. agduduma ketdi nga aktibismo ken kinaaktibista. tibak man as in active a talaga wenno tibak as in passive wenno di mangikaskaso, dedma, ‘ala lang. tibak a leftist, rightist, centrist, etc. para kaniak, i’m just glad nagdalanak iti maysa a kina-tibak a kapkapnekak nga agingga kadagitoy ket naynay a pakalagipak ken pakalaglagipak iti ad-adu nga adal ken sursuro nga amang a napatpateg ken nasamsamay ngem dagiti naadal ken nasursurok kadagiti colegio ken universidad.