mannurat.com

uso man ita ti panagmulmulada iti patubo a kaykayo kadagiti ar-arubayan dagiti pagadalan iti kailokuan ken tanap ti cagayan, mainaig daytoy iti pannakarambak idi ti diamond jubilee ti bannawag magazine, a naimula dagiti makunkuna a "diamond jubilee tree" sa idi kuan iti agdama, ti inawaganda iti "ilocano heritage tree." agmulada, agrambakda, kangrunaanna agpakodakda nga agmulmula wenno nakaposingposing iti immulada a seedling, sa adda masurat a salaysay, sa maibannawag ket istaring dagiti picture ken nagan dagiti nagmula ken nagpamula.

aya, ket, nagmulaak met, a, piman, iti bukodko nga "ilocano heritage tree." ditoy a mismo sango ti balaymi, a kasta unay ti kipetna ket awan payen bakante a daga a mapagmulaan ta agdedekket met dagiti balbalay ditoy sa dandani naarpawan aminen iti konkreto ti aglawlaw. isu a nangtubtobak iti abut a mapagmulaan iti sanguananmi, asideg iti gate, iti sidiran ti pader, ket dita nga impadagak met ‘tay nabayagen a palakayko a kayo: palali.

palali. di mainsasaan a nakail-ilokano met daytoy a kayo. kinapudnona ket ditoy laeng cagayan a nakitak/nakakitaak iti daytoy/kastoy a kayo–iti laeng coastal towns ti cagayan kas iti claveria, sanchez mira, pamplona, abulug, ballesteros, kdpy. diak pay nakakita iti kastoy iti lugarmi sadiay nueva vizcaya, nupay ti kadakkelan a bantay sadiay ket "palali" ti naganna: ti mt. palali a masarakan kadagiti ili ti bayombong ken quezon.

napintas a kayo daytoy palali (diak kabisado ti scientific namena), nakapuspusaksak ti puraw a sabongna. ken naimas a saramsamen (ken sidaen pay) ti naalsem a bungana (naimas nga ibugguong!). karkarna pay ti langa ken naguneg ti bungana (kitaenyo lattan dagiti pictures, apo), adda kasla sabongna iti unegna.

daytoy man ti immulak/mulak a palali. naggapu ti palakay (patubo) sadiay pamplona, dinawatko ken ni kamannurat dexter fabito iti balingit, pamplona:

"agbiag, agbiag; pagtunuantot’ dalag," indayyengko met, piman, idi imulmulak, ket bareng laeng a no agbiag ket dumakkel. ket wen, mabalin nga itunuan iti dalag ta mabalin met pagalsem iti sigangen ti bunga ti palali.

ket natural, kinodakkodakko met, a, ti mulak a kayo. ket impablisko met ditoy. ti laeng mulak a palali ti kinodakko, ta isu met ti importante, isu ti "ilocano heritage tree." saan nga importante a ‘diay nagmula ti makodak ken agistaring, no di ket daydiay tree, daydiay kayo, a naimula a mismo.

 

Kablaaw kadagiti nangabak ita a tawen iti 60th Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature, nangruna kadagiti mannurat nga Ilokano iti benneg ti sarita nga Iloko (a kakaisuna a kategoria ti Literatura nga Ilokano iti Palanca Awards–iti makunkuna a "Regional Laguages Division" ti masasao a kalatakan ken madaydayaw a salip iti panagsuratan iti Filipinas).

 
Palanca-Iloko 2010 winners: Ariel S. Tabag, 2nd; Sherma E. Benosa, 1st;
Joel B. Manuel, 3rd. (Photo courtesy manipud iti Facebook photo album ni Ms. Benosa)

Iti press release ti Palanca Awards 2010, adda manen a nairaman ti sumagmamano a data wenno numbers, kas koma iti banag nga "among the 50 awardees this year, more than half (54 percent) or 27 are former winners who have already won a Palanca before, while 46 percent or 23 are new winners. This year’s youngest winner was aged 12 while the oldest was 66. The Carlos Palanca Foundation already has, in its collection, 514 short stories, 360 collections of poetry, 202 essays, 340 one-act plays, 176 full-length plays, 60 teleplays, 51 screenplays, 142 stories for children, 34 futuristic fiction stories, 71 student essays, 34 novels, and 10 collections of poetry for children."

Intay’ mammet kitaen ti Ilokano (Iloko) a benneg (sarita) ti Palanca Awards ket "mikismikisen"tay’ met dagiti fact ken numbers.

Ngarud, as of 2010, adtoy man ti sumagmamano nga stats maipapan iti Palanca Awards, Regional Languages, Iloko:

Ammoyo kadi a manipud naluktan idi 1997, aganay a 20 pay laeng a mannurat nga Ilokano (nga agsursurat iti Iloko) ti nangabak iti Palanca nga Iloko? Isuda dagiti sumaganad, iti alfabetiko nga urnos ti apeliedoda:

Aurelio S. Agcaoili
Ricarte A. Agnes
Jaime M. Agpalo Jr.
William V. Alvarado
Eden Aquino Alviar
Danilo B. Antalan
Roy V. Aragon
Sherma E. Benosa
Prescillano N. Bermudez
Noli S. Dumlao
Reynaldo A. Duque
Clarito G. de Francia
Maria Leonida M. Fres-Felix
Arnold P. Jose
Joel B. Manuel
Daniel L. Nesperos
Severino V. Pablo
Ariel S. Tabag
Bernardo D. Tabbada
Lorenzo G. Tabin

Ammoyo kadi a dudua pay laeng a babai ti nangabak: da Maria Leonida M. Fres-Felix ken Sherma E. Benosa. Ket maymaysa pay laeng met a babai, ni Blsng. Benosa, ti nangabak iti Umuna a Gunggona. Isu pay ti kaunaan a babai a nangabak iti Umuna a Gunggona.

Sisiam pay laeng met ti nangabak iti Umuna a Gunggona: Ricarte A. Agnes (2 a 1st), Jaime M. Agpalo Jr. (1), Danilo B. Antalan (3), Sherma E. Benosa (1), Prescillano N. Bermudez (1), Noli S. Dumlao (1), Reynaldo A. Duque (3), Bernardo D. Tabbada (1), ken Lorenzo G. Tabin (1).

Ammoyo kadi a ti kaaduan iti inabak a premio ket ni Reynaldo A. Duque? 8 ti inatiwnan: (3 a 1st: 1997, 2001, 2003; 1 a 2nd: 1999; ken 4 a 3rd: 1997, 1998, 2000, 2009)

Addaan met iti 4 a premio da Aurelio S. Agcaoili (2 a 2nd: 1997, 1998; 2 a 3rd: 2007, 2008), Ariel S. Tabag (4 a 2nd: 2003, 2008, 2009, 2010), ken Danilo B. Antalan (3 a 1st: 2005, 2008, 2009; ken 1 a 2nd: 2006).

Sagdudua met ti naiyalat da Ricarte Agnes (1st, 1998; 1st, 1999), William V. Alvarado (2nd, 2001; 2nd, 2002), Arnold P. Jose (3rd, 2001; 3rd, 2006), Daniel L. Nesperos (2nd, 2004; 3rd, 2005), Joel B. Manuel (2nd, 2005; 3rd, 2010), ken Bernardo D. Tabbada (1st, 2006; 2nd, 2007).

Dagiti addaan (pay laeng) iti saggaysa a premio: Roy V. Aragon (3rd, 1999), Jaime M. Agpalo Jr. (1st, 2000), Maria Leonida M. Fres-Felix (2nd, 2000), Lorenzo G. Tabin (1st, 2002), Eden Aquino Alviar (3rd, 2002), Clarito G. de Francia (3rd, 2003), Prescillano N. Bermudez (1st, 2004), Severino V. Pablo (3rd, 2004), Noli S. Dumlao (1st, 2007), ken Sherma E. Benosa (1st, 2010).

Update: No met kitaentayo geographically (lugar a nakaiyanakan/dimmakelan/nagtaudan), kaaduan ket taga-Ilocos Norte, 8 (Agcaoili, Agnes, Dumlao, Fres-Felix, Jose, Manuel, Nesperos, Pablo); sumaruno ti Ilocos Sur, 6 (Agpalo, Alviar, Antalan, Duque, Tabbada, Tabin); Pangasinan, 3 (Alvarado, Bermudez, de Francia); Nueva Vizcaya, 2 (Aragon, Benosa); Cagayan, 1 (Tabag).

No met sinno ti "oldest" ken/wenno "youngest" kadagiti 20 a nangabaken, makaammokayon a mangimano wenno mangpugto kadagiti am-ammoyo wenno familiar kaniayo a nagnagan iti listaan–narigaten, baka agbiddutak (no apay met ngamin a kasla ketdin taboo ngamin a mapagsarsaritaan no ti maipapan iti pudpudno nga edad, diak man ammo, aglalo no "addaankan iti edad" kasla dimo kayat nga ipalgak wenno aminen, hehehe!).

Ngem kayatko nga ibinsa, kas nayon a trivia, a sumagmamano kadagiti 20 mannurat iti listaan ket nangrugi nga agsurat (iti Iloko, wenno iti Bannawag) idi 1960s wenno nasapsapa pay, kas kada Prescillano N. Bermudez, Lorenzo G. Tabin, Reynaldo A. Duque, Bernardo D. Tabbada, Severino V. Pablo, ken Ricarte A. Agnes. ’70s ni William V. Alvarado. 1980s ken 1990s ken 2000s dagiti nabati.

Ngem ketdi, kasla agpapatas laeng ti bilang dagiti makunan a senior citizens, sa dagiti dandanin ag-senior citizens, dagiti agkabannuag, ken dagiti makunkuna nga agtutubo pay laeng. Awan ketdi ti tinedier wenno agpatpatubo pay laeng.

Duan kadagiti 20 ti napanen iti makunkuna a nagkaysa a biag, da(gidi) William V. Alvarado ken Bernardo D. Tabbada.

No met iti kaadun dagiti sarita a naputar dagitoy a 20 a Palanca-Iloko awardees, iti 13 a tawenen (1997-2010), adda ngaruden 39 a Palanca-winning a sarita nga Iloko iti masasao nga agamang ti Literatura nga Ilokano. Nagsayaat koma no maurnong ken mailibronto met dagitoy a sarita.

Kabayatanna, asino(da) ngata dagiti mannurat pay a mairaman iti dayta a 20 a nagan iti listaantayo?

Adu pay dagiti mannurat nga Ilokano (nga agsursurat iti kabukbukodanda a pagsasao) a potensial a maka-Palanca, nangruna dagiti siguden a premiado iti nadumaduman a pasalip iti panagsuratan iti ababa a sarita nga Iloko.

Iti bukodko a panangilista, dagitoy dagiti sumagmamano a posible a mangabak pay iti Palanca-Iloko (no la ket makisalipda, wenno agtultuloyda a makisalip):

Aileen R. Rambaud
Mighty C. Rasing
Jake F. Ilac
Elmer L. Lopez
Rolando D. Tubera
Jobert M. Pacnis
Johmar R. Alvarez
Giovanni L. Palomares
Eduard G. Britos
Rodgerry M. Rodriguez
Freddie P. Masuli
Jaime G. Raras
Juan Al. Asuncion
Estela Bisquera-Guerrero
Neyo Mario Valdez
John B. Buhay
Prodie Gar. Padios
Julio V. Belmes
Marcelino Tablizo
Efren A. Inocencio
Mario A. Tejada
Federico T. Ilac, Jr.
Eliseo B. Contillo
Reynaldo Andres
Toribio Gaspar
Cles B. Rambaud
Errol L. Abrew
Herman G. Tabin
Hermilinda T. Lingbaon-Bulong
Virgilio D. Domaloy
Manuel D. Benosa
Rogie C. Baysa
Mindo N. Aquino
Franklin P. Macugay
Rodolfo R. Tabaco
Cristina Gervacio-Gallato
Leonardo S. Fagaragan
Jovito F. Amorin
Aida Campos-Tiama
Virginia A. Duldulao
Benjamin P. Pacris
Danilo A. Bautista
Solomon V. Benitez
Virgilio Naungayan
Arnold Baxa
Martin Rochina
Crisostomo M. Ilustre
Rogelio M. Acoba
Francisco T. Ponce
Casimiro Is. De Guzman
Salvador A. Espejo
Peter La. Julian
Edilberto H. Angco
Fernando B. Sanchez
Guillermo I. Concepcion
Manuel S. Diaz
Jose A. Bragado
Agustin DC. Rubin

Ken dadduma pay a diak mabigta a malagip as of this writing.

Iti sabali a bangir, kitaentay’ met dagiti nagpapaay/agpapaay a jurado iti Palanca-Iloko.

(Note: Agkurangak iti datos iti maipapan kadagiti nagjurado iti 1997-2010 Palanca-Iloko, specifically iti tawen 2000–ni laeng Juan S.P. Hidalgo, Jr. ti nasukisokko pay ket diak ammo no asino ti dua pay a kakaduana a nagjurado idi (nagpaay idi a chairman ni Apo Hidalgo). Kadagiti readers a makaammo, please inform me, nayonak ken ireviseko no kua daytoy articulo no maaammuak no sinno dagiti dua a member-judge iti salip idi 2000.)

Addan 17 (saan pay a nairaman ditoy ti dua a jurado idi 2000) a nagpaay a jurado iti Palanca-Iloko.

Kaaduan a daras a nagjuradon, namin-5, ni Dionisio S. Bulong, (1997, 1998, 1999 [nagpaay kas chairman ti junta ti jurado], 2002, 2009)

Namimpat metten a nagjurado da Juan S.P. Hidalgo Jr. (1998, 2000 [chairman], 2002 [chairman], 2007); Reynaldo A. Duque (2004 [chairman], 2005 [chairman], 2006 [chairman], 2010  [chairman]); ken Cles B. Rambaud (2001 [chairman], 2003, 2005, 2010).

Namitlo(n) a nagjurado: Herminio S. Beltran Jr. (1997 [chairman], 1999, 2008 [chairman]); Gregorio C. Laconsay (1997, 1998 [chairman], 2003); ken Rufino L. Rebudal (2007, 2008, 2010).

Namindua(n) a nagjurado: Edilberto H. Angco (2001, 2004); Crispina Martinez-Belen  (2002, 2004); Noemi Ulep-Rosal (2006, 2009); ken Ma. Leonida Fres-Felix (2006, 2008).

Naminsan(en) a nagjurado: Arnold Molina Azurin (1999); Aurelio S. Agcaoili (2001); Leonardo Q. Belen (2003 [chairman]); Bernardo D. Tabbada (2005); Lilia Quindoza-Santiago (2007 [chairwoman]); ken Honor Blanco Cabie (2009 [chairman]).

Kadagiti nagpaay a jurado iti 1997-2010 Palanca-Iloko, 3 kadagitoy ti nangabaken, da Reynaldo A. Duque, Ma. Leonida Fres-Felix, ken Aurelio S. Agcaoili. Uppat met ti babbai a naghuradon, da Crispina Martinez-Belen, Ma. Leonida Fres-Felix, Noemi Ulep-Rosal, ken Lilia Quindoza-Santiago.

Iti bukodko a panagsukisok, 11 laeng kadagiti nagjurado(n) ti nagsursurat/agsursurat wenno nagipablaak/agipabpablaak iti sarita nga Iloko (iti Bannawag, kangrunaanna), da Dionisio S. Bulong, Gregorio C. Laconsay, Juan S.P. Hidalgo Jr., Cles B. Rambaud, Edilberto H. Angco, Aurelio S. Agcaoili, Crispina Martinez-Belen, Leonardo Q. Belen, Reynaldo A. Duque, Bernardo D. Tabbada, ken Ma. Leonida Fres-Felix.

Dagiti dadduma ket agsursurat iti English ken/wenno Tagalog a sarita, daniw, salaysay, wenno kritisismo iti literatura. Limitado laeng ti readingsko, ngem nabasakon dagiti naipablaak a gapuanan da Herminio S. Beltran Jr. (daniw iti Iloko, daniw iti Tagalog, daniw iti English; salaysay ken kritisismo iti Tagalog ken English, sarita iti English), Arnold Molina Azurin (daniw iti English, salaysay iti English), Noemi Ulep-Rosal, (salaysay/kritisismo iti Tagalog), Lilia Quindoza-Santiago, (sarita iti Tagalog, daniw iti Tagalog, salaysay ken kritisismo iti Tagalog ken English), ken Honor Blanco Cabie (daniw iti Iloko ken English, salaysay iti Iloko ken English). Diak koma pakabasolan, ngem diak pay met nakabasa iti naipablaak a sinurat/sinuratan ni Rufino L. Rebudal, gapu iti kinalimitado siguro dagiti magamgam-udak nga available a babasaen, pagbasaan ken resources, isu nga awan ti maibinsak para kenkuana.

Di mainsasaan, malaksid kadagitoy a sumagmamano a mannurat/literary luminaries, adda ken adu pay dagiti mannurat nga Ilokano a maikari met nga agpaay pay a jurado iti Palanca-Iloko.

 

dandanin matawenan daytoy nga issue. agingga ita, awan pay la nalawag a banagna dagiti nanumo a dawatko.

isu nga adtoy, nakasaganan a mai-lbc, piman:

 

 

 

 

 

there.

"nasulekak" iti daytoy a nabasak iti bannawag:

 

wen, a, ta kaipampanablaagko laeng ti reaksionko iti panagmula ti spu (wenno spup) iti pias ken narra kas diamond jubilee tree ti bannawag, a nangipeksaak iti paliiwko maipapan iti sasaaden (ala, wen–idi) ti bannawag magazine iti spu (iti librariesna), adda metten daytoy a "makuna" iti bannawag.

well, to set the record straight a kunada, ken speaking from the horse’s mouth a kunada manen, kabayatan ti aganay nga 11 a tawen (1996-2007) a kaaddak kas empleado iti spu, awan a pulos ti kopia ti bannawag a nakitak kadagiti tallo a biblioteka ti spu (college, high school, grade school). nupay kasta, prior to that wenno after my stay, diak ammo ketdi no adda wenno addan regular a linawas a kopia ti bannawag kadagiti nasao a libraries, nangruna iti nakadakdakkel a kangrunaan a library (college). isu a debatable wenno arguable dayta kuna ni apo felino de ocampo a "nabayagen nga adda urnongna a Bannawag iti bibliotekana." basta takderak dayta kunak nga iti onse a tawen a kaaddak iti spu, awan ti kopia ti bannawag a nakitkitak iti spu library. mabalin ketdi latta a saoen a baka idi awanak pay iti spu (before 1996), ken/wenno idi awanakon iti spu (after 2007), baka ket adda/addan bannawag. ala, ket anian a pia ken sayaatna no adda/addan met laengen kopia ti bannawag a mabasa iti spu library! kamaudiananna, adda met laengen agpaay a reading material ken referencia dagiti naayat iti ilokano a pagbasaan wenno dagiti estudiante ken/wenno scholars nga agsuksukisok/agad-adal iti ilokano literature (tapno saanda nga agkamkammaulaw nga agsapsapul iti ilokano a sinurat wenno ilokano writers iti cagayan valley no kasta a masapulda ti mangadal wenno mangsurat iti panagadal/panagsukisok kadagiti mannurat iti tanap wenno iti literatura iti tanap). ti koma sumaruno pay nga igannuat ti spu ngarud ket ti agurnong/aggatang pay iti liblibro nga ilokano a mailebben iti libraryda, wenno saan nasayaat no mangaramidda iti uray bassit la nga ilokano literature section iti library a pakaipanan dagiti sinurat ken/wenno periodicals nga ilokano. wen, a, tapno agpayso koma a "mapaglatak ti kultura ni ilokano" agramanen literaturana iti universidad.

kabayatanna, saan met ketdi a nakaaw-awan idi iti ilokano a babasaen iti spu library (kadagidi a panawen, at least). masarakan met idi dagiti kopia ti samtoy, maysa nga ilokano-english a quarterly magazine nga ipabpablaak ti tawid ti ilocos foundation, inc. iti vigan city. regular idi a mangmangted ni ma’am fran quitoriano (chairman ti tawid foundation ken alumna ti spu). adda met idi sumagmamano a dandaniw ken salaysayko a naipablaak iti samtoy. ken, adda met idi sumagmamano a kopia ti rimat magazine, nga in-intedko met laeng idi para iti library. kayatko la koma met idi nga adda bannawag pay. ngem apo, bukodko la kopia ti kabaelak a gatangen met, bay-amon ‘ta agidonar iti kopia ta awan sa met hiligda iti bannawag iti spu, sayang laeng baka awan mangbasa, kunkunak iti nakemko idi.

ket ti met maipapan iti gumil iti spu, agpayso unay a ti spu ti kaunaan a naaddaan, wenno isu pay ket pay laeng ti addaan (idi), iti gumil chapter iti tuguegarao, among other schools.

tapno nalawlawag ken nakapapati, adtoy a sigkayek ti dakamat iti libro a "GUMIL Filipinas: 25 A TAWEN (1968-1993)" nga inedit da reynaldo a. duque ken cles b. rambaud:

GUMIL St. Paul

Awan ti nakarekord a petsa ti pannakabuangayna idi 1990 ngem impablaak ti Bannawag Magasin idi 7 Enero 1991 (nga issue) ti pannakabangon ti GUMIL St. Paul University (Tuguegarao, Cagayan). Ni Jenerwin C. Bacuyag ti napili a presidente. Isu ti mangibagi iti AB-Economics 3 iti nasao nga unibersidad.

Dagiti dadduma pay a napili nga opisial ti gunglo: Jovymar Tactac, bise-presidente; Glorina Coloma, sekretria; Marco Ramos, treasurero; Lili Ann Rafael, auditor; Jane Camagay, manarawidwid; ken Donato Orzame, agirakurak.

Dagiti mamagbaga: Adelgundo Agaloos ken Editha Pagulayan.

Idi Setiembre 30, 1991, impablaak ti Bannawag ti pannakareorganisa ti GUMIL St. Paul University. Napili ni Dominic Ruam a kas baro a presidente ti gunglo.

Dadduma pay a napili nga opisial: Freddie Masuli, bise-presidente; Anabelle Tuazon ken Gay Pasilabban, sekretario; Susana Tabbu, treasurera; Farley Tapiz, auditor; Melita Benito, manarawidwid; ken Edvelino Pascua, agirakurak.

Dagiti kameng ti hunta direktiba:  Jenerwin C. Bacuyag, Jovymar Tactac, Donato Orzame, Marco Ramos, Glorina Coloma, Victrio Martin, Jane Camagay, Everrete Lauretta, Lily Ann Rafael, ken Delfina Abella.

Napili a mutia ti gunglo ni Benita Oshio. Dagiti mamagbaga: Adelgundo Agaloos ken Editha Pagulayan.

awan masarakak ita a datos maipapan iti no ania ti napasamak iti gumil spu kalpasan ti 1991, ngem segun iti panagsaludsodko kadagiti maseknan a sigud a kamkameng idi, nagtultuloy ti gunglo agingga iti 1994. simmublat a presidente ni freddie masuli idi 1992-1993, ket ni met mary jane g. daligcon iti 1993-1994. idi nagturposen dagitoy, saanen a nareorganisa pay ti gumil iti spu–agingga ita. ngarud, 1990-1994 nga adda makunkuna a "GUMIL St. Paul University."

malagipko, idi addaakon iti spu idi 1996 a kas obrero, pasaray maidarirag kaniak nga apay a di koma mapagbiag manen ti gumil iti spu. kayatko la koma met, a. ngem diak man ammo ta basta naglumen metten ti interes dagiti estudiante nga ilokano iti gumgumil, agramanen dagiti sumagmamano idi a teachers, professors, employees a mahilig met iti bannawag, ilokano literature. awan ti mabukel a gumil ta awan metten ti mayat wenno interesadon. adda pay ketdi rigrigatnan ngamin idin ti agbuangay kadagiti organisasion iti uneg ti campus. kas maysa a privado ken catolico nga universidad, adu ti maiparit iti spu, kas koma dagiti fraternities ken sororities ken dagiti makunkuna a progressive/activist orgs. dagiti la organisasion nga addaan iti kontrol/tengngel ti administrasion ti mapalubosan. kabutengda unay iti spu dagita sabsabali a campus orgs lalo no national ta baka ket adda metten agrarali nga estudiante wenno makiramraman iti rali wenno demo. allergic unay ti spu kadagita, hehehe! makunak man daytoy, ta iti bukodko a padas, nasdaawak ta iti naminsan, idi medio nabiitak pay iti spu, napaayabanak iti administration office ket napalutpotak idi no ania dagitoy gumgumil a gunggunglo ti ilokano nga ip-ipanko iti biodatak wenno iti portfoliok (ta siempre, very proudak met idi, a, a mangimention a kamengak ti gumil filipinas ken dandani tinawen nga agatendarak iti kombensionna)–saan kadi ngata a fraternity daytoy (kaun-uni ngamin ti samahang ilokano–ta addaan word nga "ilokano") wenno grupo dagiti "subersibo"–saanak kadi ngata kano nga aktibista ta amangan ket no idauluakto ketdi, apo, ti pannakabuangay ti union iti spu (maiparit ti un-union iti spu, permi nga allergic ti spu kadayta, piman!) ket baka agwelga dagiti empleado! nakaisemak idi iti nalimed. inlawlawagko no ania dayta gumil, ti kaadda ti gunglo dagiti ilokano writers ken ti kaadda ti makunkuna nga ilokano literature, ti kaadda ti magasin a bannawag, etc. (masmasdaawak idi no apay a dida ammo no ania dayta "gumil" ket di kad’, aya, adda pay gumil spu?!?!). ngem siempre, diak pulos imbagbaga, a, piman, a sigudak a kameng ti college editors guild of the philippines (cegp) ken league of filipino students (lfs) idi addaak met, piman, iti kolehio. no imbagak ket baka pinapanawdak ket idi ngatan a di or-orasen, piman (ita la nga ibagak, hehe!)!

hmmm… subliantayo ti surat ni apo de ocampo… maawatan ngarud iti makunana a maysa gayam a kangrunaan a namkuatan ti spu a nagmula met iti bannawag diamond jubilee tree ket gapu iti gumil spu. ngem masdaawak ta apay ngarud a saan sa ketdi a nadakdakamat iti salaysay ("nagmula ti spup iti bannawag diamond jubilee tree," bannawag, disiembre 28, 2009, pp. 20-22) ti maipapan iti gumil spu, kadagiti estudiante a mannurat nga ilokano, wenno uray iti banag a "nabayagen nga adda urnongna a Bannawag iti bibliotekana" ti spu? di kad’ mainugot la koma nga adda met dagiti mannurat nga ilokano iti programa, nangruna dagiti fundador iti gumil spu a da appo jenerwin bacuyag (a maysa itan a bokal iti segundo distrito ti cagayan) ken jovymar tactac (councilor idiay ilida a sta. teresita). mayat koma no naawis dagitoy ket nakipagmulada met iti jubilee tree iti solar ti spu. wenno saan, adda koma met pannakabagi uray ti gumil cagayan a mismo, di kadi? adu a kameng ti gumil cagayan ket residente iti tuguegarao. no binsaek a basaen dagiti nagan a nadakamat a nakipagmula iti kayo, awan ti mabigbigko a taga-gumil wenno mannurat nga ilokano (malaksid siempre ken ni apo jim domingo).

ngem ala, pagsayaatanna ketdi ta narugianen iti spu ti panangbigbigda iti bannawag ken kadagiti mannurat nga ilokano nga agsursurat itoy a magasin. rugianda met koma pay ngaruden a bigbigen ken padayawan ti kultura ken literatura nga ilokano babaen ti panangiramanda iti ilokano lit kadagiti kursoda iti humanities ken arts and sciences, wenno babaen ti panangiramanda kadagiti ad-adu pay kansion nga ilokano iti kantaen ti spu chorale, wenno iti panangipabuyada kadagiti sarzuela wenno comedia wenno drama nga ilokano. ken biagenda koma manen ti gumil spu ken bigbigenda met dagiti paulinian a mannurat nga ilokano.

 

ne, makaparagsak man, piman met, a mabasa nga adda met ti maipapan iti st. paul university (iti tuguegarao city, cagayan) iti bannawag! nakigtotak a nakakita iti salaysay maipapan iti panagmulada kano met, piman, iti makunkuna a "diamond jubilee tree" iti ikub ti nalatak ken prestihioso nga universidad iti tanap ti cagayan (ken iti filipinas–ken iti payen kano sangalubongan, kas mapapati, global kunam man [hmm, adu mammet ngamin ti chinese kada korean nga estudiante iti es-pi-yu wenno es-pi-yu-pi, isu nga international met piman]).

 

nasdaawak, a, ta diak man la ipagpagarup nga ammo ti spu/spup ti existencia wenno kaadda ti bannawag kas babasaen (wenno kangrunaan a pagiwarnak dagiti ilokano) wenno kas institusion itan nga ilokano. sa ket padayawanda metten iti maika-75 nga aniosna (ti bannawag) babaen ti panagmulada met iti kayo iti solar ti universidad.

masaok ken paliiwko la daytoy kas sigud a "taga-spu" wenno "paulinian" a makunkuna ta nagobraak met iti nasao nga universidad iti aganay nga 11 a tawen, piman. iti kaunday dayta a panagtrabahok wenno kaaddak iti spu, ladingitek nga ibaga nga unheard wenno non-entity ti bannawag magazine iti spu. no inka iti nakadakdakkel a napabaro a library ti universidad (college library), awan man laeng a nairaman iti periodicals section ti kopia ti bannawag magazine! wen, saan a subscriber wenno naggatgatang ti spu libraray iti daytoy a kangrunaan nga ilokano magazine iti lubong. idi damo, ti makitkitak nga adda ket liwayway magazine met, ti kangrunaan a tagalog magazine (idi; saan san ita?)

nakalkaldaang ngarud ta uray idi adda impaulog ti deped region 02 a bilin kadagiti grade/high schools a mapagbalin kas maysa a reading material ti bannawag, saan sa a nagtungpal wenno simmurot ti spu. a, ngem saan met ngamin a nasken nga agtungpal wenno sumurot ti maysa a privado nga eskuelaan iti ania man nga ibaga ti deped ta kangrunaan met a para kadagiti public schools ti bilin–saan a nasken a sumurot dagiti privado.

iti spu, naturay ti "speak english" ket ma-discourage ti ibanag, itawes, ilokano ken uray tagalog. saan met ketdi a kas iti dadduma a public schools a multaenda pay dagiti ubbing nga agsao iti nakaiyanakan ken kabukbukodanda a pagsasao. ngem no di man agengli-english ti ubing a paulinian, agtagtagalog ketdi ket dayta ti kangrunaan a pagsasao dagiti ibanag/itawes ken ilokano nga ubbing iti spu: tagalog, wenno english. (tagalog ti kangrunaan a pagsasao iti tuguegarao, nangruna iti centrona, ta maballin a feeling taga-city wenno feeling-manila ti kaaduan nangruna dagiti agtutubo.)

ngem diak ketdi ammo itan ken iti napalabas a dua a tawen (a kaawankon iti spu), amangan ket no addan bannawag magazine iti library ti spu. wenno baka rugiandan ti agsubscribe para kadagiti librariesda (college, high school ken grade school) gapu iti "panangpadayawda" metten iti bannawag babaen ti panagmulada iti 75 kano a pias (pias, apay met a pias a nakaal-alsem, manong jim? naalsem ti pammadayaw ti spu iti bannawag? hahaha! ngem naimas ketdi a pagsigang, ken pagdalus pay iti namureng a kuko wenno agkurkursing a kudil, heh!)

wen, in fairness to manong jim p. domingo, ammok nga isuna ti nakinnakem iti daytoy a panagmula ti spu iti "bannawag diamond jubilee tree." lugayak ni apo domingo iti daytoy a gannuatna. ket sapay la koma ngarud ta manipud itan, naynay metten a padpadayawan koma ti nalatak nga universidad ti bannawag. mangrugi daytoy iti simple a panagsubscribeda iti bannawag magazine ket maidispley a prominente iti periodicals section dagiti libraries ti spu tapno ma-encourage met ti panagbasa iti ilokano dagiti estudiante ken empleado, ilokanoda man wenno saan. kangrunaanna, tapno ma-appreciate met dagiti paulinian ti ilokano literature ken maam-ammoda met dagiti mannurat nga ilokano–nangruna dagiti taga-cagayan valley (ahermn, ahermnn!). mabalin a di ammo ti kaaduan ita iti spu nga adda pay idi mannurat nga estudiante ken teacher a nakaipablaak met iti bannawag iti ababa a sarita–isu ni maricel fernandez (gomez itan) a taga-enrile, cagayan.

malagipko, idi addaak pay iti spu, amangan no siak laeng idi ti paulinian nga aggatgatang iti bannawag. wenno ti agbasbasa itoy. ket ti panaggatgatangko ken panangitugtugotko pay iti kopia ti magasin iti ofisinami, baka dayta laeng ti gundaway, piman, a nakastrek met ti bannawag magazine iti ikub ti spu! (well, arguable ketdi daytoy, mabalin nga adda/adu met ti kaduak idi, ngem awan ti ammo/am-ammok idi a paulinian a managgatang ken managbasa, nangrunan dayta agsurat ken agpaipablaak iti bannawag; laksid ketdi ditoy daydi panawen nga adda met aktibo a GUMIL iti spu ti sumagmamano nga estudiante, a saan met a nagbayag nangruna idi agturposen dagidi ofisiales, kas kada jenerwin bacuyag, freddie masuli kdpy).

malagipko met, nupay ammodak ti dadduma a katrabahuak ken estudiante idi kas "writer," adu ti di makaammo a mannuratak wenno agsursuratak met iti bannawag. ti ammoda ket english wenno tagalog ti pagsursuratko. nangruna idi napagasatanak met a nangab-abak iti palpalanca awards, adda met kasla acknowledgement idi kaniak babaen ti kasla panangkablaawda kaniak ken panangdakamatda kaniak kas "palanca awardee" kano iti listaan dagiti paulinian achievers sa daydi, piman, ken iti pannakaisurat ti maysa nga artikulo maipapan kaniak a naipablaak iti "the paulinian" nga ofisial a pagiwarnak ti spu idi. saan ketdi a nadakdakamat dayta bambannawag ta nangnangruna daydiay palpalanca.

malagipko pay a no tiempo idi iti panagaaramidan iti research paper wenno term paper kadagiti subject iti philippine literature wenno regional literature, adda dagiti college students nga umay kaniak ket palutpotendak maipapan kadagiti naduktalanda a sinuratko a sarita wenno daniw. anian nga ayatda kano ta nakasarakda iti "writer from cagayan valley" iti mismo nga spu. saanda kano a masarakan dagiti tattao wenno nagnagan a naikabkabil kadagiti texbookda iti phil lit a taga-tanap ti cagayan. kunak met, ket no nagadu a mannurat iti cagayan valley, nagadu nga ilokano a mannurat iti cagayan, nagaduda pay a mismo iti tuguegarao! ngem awan kano met iti libroda, wenno awan kano pay nabasbasada a gapuanan dagitoy a mannurat (nga innaganak, kas kada dionisio bulong, meliton brillantes, vic pacursa, rosito pimentero, prodie padios, ariel tabag; wenno juan quimba, arsenio ramel, samuel corpuz, kdpy). idi dakamatek ti bannawag, lallalon ti ngilangilda (malaksid iti sumagmamano nga ilokano nga estudiante a nangibaga nga aggatgatang kano ken agbasbasa iti kasta ni tatang, inang wenno lolo ken lolada, idi angged). dida pay ketdi mamati nga adda met dagiti libro nga ilokano–dagiti nailibro a gapuanan dagiti mannurat nga ilokano–ta pulos a dida pay nakakita wenno nakasagang kano iti kasta a libro iti nagdakkelan a moderno a library ti spu! (naimbag ketdi ta adda sumagmamano a libro nga ilokano nga indonarko idi iti spu library (dua a kopia ti "anaraar" a libro ti gumil metro manila a nakairamanan ti maysa a saritak, ken maysa a kopia ti "sagibo" a libromi idi nga agtutubo nga ilokano writers; diak la ammo no adda pay dagitoy nga iloko books iti spu college library ita, ala, ket rare books dagitan!).

kaaduan ngamin a pakasarsarakan dagitoy nga students kadagiti gapuanak kano ken no apay a maduktalanda a maysaak a "writer from cagayan valley" ket babaen ti google–kadagiti im-impanko iti internet a sinuratko nga ilokano (ken tagalog), iti blog, ezine, personal websites, ken lately iti facebook, manipud pay 1997 a panangipanko iti maysa nga ilokano website ken ti pananglukatmi idi iti maysa a kaduak iti maysa nga ilokano e-zine. ditadak a masarsarakan. ket agingga ita, adda pay latta dagiti pagammuan ta agemail kaniak wenno ag-message kaniak iti facebook ket dawatenda nga ilawlawagko kano ti kastoy wenno kasta a sarita wenno daniw, no apay a nasuratko ken sinuratko, no ania ti kayatko nga ipaduyakyak, no ania/asino kano ti inspirasionko, no manon ti edadko, no baroak pay, no…. hehehe!

ngem i’m digressing. ti la napnapananna metten ‘tay ibagbagak maipapan iti spu ken bannawag, wenno spu iti bannawag, naibannawag ti spu, piman. ngem manen, no koma ngamin adda met kopia, aya, ti bannawag iti spu library wenno uray kadagiti offices iti ayan dagiti nakadasar a babasaen a magazines, di kad’ familiar koma dagiti paulinians iti daytoy a magasin dagiti ilokano. ket saan met koma nga agtangawtangaw dagiti estudiante no kua no pagsapsapulanda kadagiti mannurat iti cagayan valley wenno kadagiti mannurat nga ilokano.

ngarud, kas nakunakon, rugi koman daytoy a pannakaibannawag ti spu, ti pannaka-es-pi-yu-pi met ti bannawag. amen, amen, amen…!

nabayagen nga ap-apalak dagiti tagilako iti amazon.com, nangruna dagiti libro nga awan a masapulan/magatang kadagiti bookstores iti filipinas (a nakapanakon). umanay la a palpalabsak no kua dagiti items iti amazon.com ken pasaray nayonak dagiti adda iti wishlistko iti nabayagen a panawen (year 2000 sa pay addan wishlistko iti amazon.com, hehe!). ngem diak makombinsi ti bagik nga agorder iti online a paggatangan a kas iti amazon. kangrunaan a pakaupayak ket ti kangina ti shipping and delivery costs. nanginngina payen ti bayad ti shipping ngem ti balor ti gatangem nga item no kua. sa ket adu ti madamdamagko a narigat ti shipping ti amazon iti filipinas ta dakkel kano ti tax wenno pagalis a dawatenda kenka iti post office. isu diak pinadpadas. kaaduan kadagiti online purchaseko a libro ket iti laengen ebay no kua.

agingga a nagutugot ti riknak ta talagan sa nga awan iti bookstores iti pagilian ti paguttogan la unay ti raasko a libro a nabayagen nga adda iti amazon wishlistko: ti "how to read a poem and fall in love with poetry" ni edward hirsch.

ket inorderko ngaruden. kasla metten, a, regalok iti bagbagik ita a paskua, piman met.

inorderko iti noviembre 26, december 29 ti estimated deliveryna. ngem nasdaawak ta idi bigat ti december 14, lunes, intulod metten ti kartero ti package. ket awan met siningirna a bayadna (tax or other else). nagpaspas met gayam, aya, ken awan sa met parikutna iti shipping ken delivery.

adtoy man, ti the unwrapping/opening ti amazon.com package with that familiar smiling logo:

 

 

 

 

 

 

 

facebook ken cobra energy drink. uray patnagamon ti agsurat, agpisbuk ditan, nasamsamay ngem kape!

 

 

awisenkay’ man ketdi, nangruna dagiti addan facebook accountna, nga umaydakami kadkaduaen iti daytoy naluktan a grupo dagiti managayat, mangipatpateg, mangisaksakit, mangilunglungalong iti literatura nga ilokano iti facebook.

adda "bassit laeng" a dap-ayan sadiay a pakaidasdasaran ti sumagmamano a napipintas ken napapateg a topiko maipapan iti ilokano literature, panagsuratan, maipapan kadagiti mannurat nga ilokano, ti bannawag, ti gumil ken adu pay.

umaykayon, dikay’ agbatbati!

 

madama a basbasaen a libro. pasarunson ni eros atalia iti nalatak a librona a "peksman." nalatak as in hit ken best seller.

 

kastoy ti uso itan iti popular a fiksion a tagalog. dagitay estilo a light humor wenno mangsutsutil ngem brutal ti satira ken tirana. estilo a pinalatak ni bob ong. nga inusatan met ni jun cruz reyes.

awan la ngatan, aya, met ti mannurat nga ilokano a kabaelanna wenno kayatna ti agsurat iti kas itoy?

no malagipyo, adda idin umarngi nga estilo a creative non-fiction a nabasbasatayo iti bannawag–dagiti salaysay daydi apo daniel m. gaces.

inlibro pay ni apo gaces dagidi a salaysayna, ti "modelo a birorokong a de kurbata, abalayan! ken dadduma pay a salaysay panggep kina-siasino tayo." ngem no apay a saan a naglatak wenno nag-best seller. nalabit kurang laeng iti publisidad (saan pay ketdi a naaramidan sa iti press release ta saan met a naipadpadamag uray iti bannawag iti kaadda ti nasao a libro a nakatiponan dagiti satirical a salaysay ni apo gaces). nagasatak ta nakagatangak iti maysa a kopia idi nagala ni abalayan joel b. manuel iti sumagmamano a kopia ket indispleyna iti kombensionan ti gumil filipinas idiay callao caves, penablanca, cagayan idi 2005.

 

rugiantayo, wenno padasentayo man ketdi met ti sumurat iti kakastoy, manen.

 

(impadpad-engko a maiposte daytoy, pamalpaliiwan iti situasion. makapleng ti ulimek. ket gumawgawwawa dagiti darikmat. dumawdawat ti sasaaden iti sungbat. adtoy, ngaruden.)

kabbasak (ita a setiembre 28. 2009, oras iti filipinas) ti impablaak ti rfaafil a "Ti Reaksion ni RVA iti Pannakaibabawi ti Premiona ken Ti Sungbat Kenkuana ti RFAAFIL" (iti http://www.rfaafil.com/website/id161.html, napetsaan iti setiembre 25, 2009).

pagyamanak ta naipablaak met laeng. sibubukel, nupay nalayout a nabennebenneg sa insingit ti rfaafil dagiti sungbatna.

kaaduan a sungbat ti rfaafil ket naggapu kadagiti sungba-emailnan kaniak. ngem adu dagiti barbaro a linia, parapo wenno kapanunotan nga ita la a mabasa/maammuak.

ket agsipud ta impablaak met laengen ti rfaafil dagiti paspaset ti emailna kaniak a sungbatna kadagiti dadduma nga emailko, malaksid iti "ofisial a suratko," adtoy nga ipostek met ngarud ditoy dagiti dadduma nga emailkon kas sinungbatan ti rfaafil ken kas nagadawanna kadagiti naipablaak ita iti rfaafil website (http://www.rfaafil.com/website/id161.html).

saan ngamin sa unay a nalawag no saan a maammuan ti kontexto ti/dagiti nadakamat a bambanag.

nupay kasta, saanko nga interamente nga iposte a sibubukel ti sumagmamano nga email. piliek laeng dagiti maikanatad a paset.

iti maysa a version ti umuna a suratko (sent Sun, Sep 20, 2009 at 10:50 AM; maiduma iti "ofisial" a ranta a paipablaak iti rfaafil.com), kastoy ti naawatko nga email-sungbat, aganay a tallo nga aldaw kalpasanna,  (timestamp: Sep 23, 2009 at 3:11 PM) ti rfaafil:

Patgenmi a Mannurat,
 
Naimbag nga aldawmo!
 
Kas makitami, naipatulod daytoy a suratmo kadagiti maseknan a pakairamanan ti Bannawag. Adtoy ngarud a dawatenmi ti pammalubosmo a mairakurak daytoy nga e-mailmo iti website ti rfaafil. Iti kasta, aggigiddan a masungbatanmi amin nga isyu kas kadagiti sumaganad:
 
1. No apay a naipaima pay laeng ti daniwmo kadagiti hurado. Kas panangbabalawen dagiti hurado kadakami.
 
2. Iti interpretasion iti daytoy: "Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken naikompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper." Saan a de-kahon ti panagawatmi iti daytoy. Saanmi a linimitaran daytoy a banag - iti size ti papel, iti size ken klase ti font, space ti pannakaikompiuter wenno pannakaimakinilia. Mabalin pay ti two columns iti portrait ken iti landscape a print setup.
 
3. Ti pannakatagamtam dagiti dadduma a daniw. Opisial daytoy a protesta tapno iyasidegmi kadagiti naghurado. Napintas a dagiti hurado ti mangpaneknek no adda daniw a nakitada iti nadakamatmi iti number 2. Ta saanmi kayat a saan a patas ti laban.
 
 
Agyamankami!
 
‘Toy Mangipatpateg,
RFAAFIL

sinungbatak met iti email (sent Sep 24, 2009 at 12:54 AM):

Pagraemanmi nga RFAAFIL,

Kabbasami la unay ita iti website ti RFAAFIL dagiti tallo a surat
mainaig iti pannakaibabawi ti premiomi.

Naklaatkami unay kadagitoy a nadaras a development ti issue iti
nagbabaetantayo, iti biangyo. Pampanunotenmi pay laeng no ania ti
napintas nga isungbatmi iti dawatyo a mairakurak ti emailmi, adtoy nga
adda metten nga impublikoyo ti surat-reklamo ti maysa a diyo innaganan
a mannurat, ti desision dagiti hurado babaen ti chairmanda, ken ti
"silulukat a surat"yo kaniak.

… xxx …

Pulos a dimi ninamnama a, manen, publiko ti pakaammuanmi kadagitoy,
kas iti napasamak iti pakaammoyo iti BANNAWAG. Ala, nalabit dayta ti
prinsipio a sursuroten ti RFAAFIL. … xxx …

No kalikagumanyo ti pannakaipablaak ti biangko wenno reaksionko
maipapan itoy, pangngaasiyo ta iyurayyo koma ti sabali a suratko a
para-publiko a pangdakamatak payen iti makunak/kapanunotak kadagiti
kaipabpablaakyo iti website a tallo a surat ken dagiti imbislinyo
kadagitoy a bukodyo nga opinion maipapan iti napasamak.

Idawatko met a mainaganan koma no asino ti mannurat a nangipatulod iti
suratna iti E-lokano Mail, nga impablaakyo. Dawdawaten ti gundaway ken
situasion a rebbengna laeng a mainaganan. Ta mas credible wenno
nakappapati ti amin no adda nagan a mailanad–a nagan ti maysa a
napaypayso a tao. Patienmi a maysa a natakneng ken manakem a mannurat
ti nagsurat. Ket iti biangmi, awan ti nasakit a nakemmi kenkuana, iti
panagreklamo ken reklamona. Karbenganna laeng ti agsaludsod ken
malawlawagan segun iti bukodna nga interpretasion iti annuroten ti
salip iti daniw maipapan iti limitasion ti maysa a panid (iti kunana
nga "Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti
maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti ‘Baribari…’") Patiek pay, a ti
nasao a mannurat a mismo, kayatna la ketdi met a mailanad ti naganna,
ita pay laeng, tapno dinto ketdi met maakusaran nga "awan lategna" ta
baka ipato ketdi ti sabali nga indawatna a mailinged ti kinasiasinona
iti di ammo a rason.

Kabayatanna, agyamankami iti panangiburayyo iti kinapudno iti biangyo,
a kas sponsor/secretariat a mismo, a "saan a de-kahon ti panagawat"yo
iti annuroten. Nasayaat unay ta naibingayyo daytoy kadakami. Napintas
daytoy a referenciami.

Sipupudno,

Roy V. Aragon

a sinungbatan met a dagus ti rfaafil (timestamp: Sep 24, 2009 at 5:00 AM):

Patgenmi a Mannurat,
 
Naimbag nga aldawmo manen! Kasta met kadagiti addressee sipud iti orihinal nga e-mail.
 
Iti kunam a: "Naklaatkami unay kadagitoy a nadaras a development ti issue iti
nagbabaetantayo, iti biangyo. Pampanunotenmi pay laeng no ania ti
napintas nga isungbatmi iti dawatyo a mairakurak ti emailmi, adtoy nga
adda metten nga impublikoyo ti surat-reklamo ti maysa a diyo innaganan
a mannurat, ti desision dagiti hurado babaen ti chairmanda, ken ti
"silulukat a surat"yo kaniak."
 
Ladingitenmi no ibilangmo a napartak dagiti impaskilmi iti website. Gapu daytoy iti mapaspasamak iti website providermi. Nakasaganan dagitoy a maipablaak ngem gapu ta naginad ken agkarkarawakami pay laeng iti baro a lugar, simmublikami iti dati a lugar tapno masungbatanen dagiti isyu. Naipablaakmin iti baro a lugarmi koma daydiay e-mail a protesta. Sikami pay ketdin ti naudi ta nalpasen a naipablaak ti Bannawag ti pannakaibabawi ti premio ken kasta payen ti dadapilan.com. Nabuntog unayen dagiti impaskilmi.

… xxx …

… xxx …  Ngem no apay nga immalditmi a dagus dagiti impaskilmi, ta nagbalinen a publiko daytoy nga isyu idi ipablaaken ti Bannawag ken kasta metten ti dadapilan.com.

… xxx …

… xxx …   Saan a dagiti hurado ti 7th RFAAFIL para iti daniw ti mangdesision iti daytoy a banag no di ket dagiti met laeng umisu a hurado. Saanda a pakaseknan - iti panagdesision - kadagitoy. Sikami ti akin-pagrebbengan.

Iti kunam a:"Idawatko met a mainaganan koma no asino ti mannurat a nangipatulod iti
suratna iti E-lokano Mail, nga impablaakyo. Dawdawaten ti gundaway ken
situasion a rebbengna laeng a mainaganan. Ta mas credible wenno
nakappapati ti amin no adda nagan a mailanad–a nagan ti maysa a
napaypayso a tao. Patienmi a maysa a natakneng ken manakem a mannurat
ti nagsurat. Ket iti biangmi, awan ti nasakit a nakemmi kenkuana, iti
panagreklamo ken reklamona. Karbenganna laeng ti agsaludsod ken
malawlawagan segun iti bukodna nga interpretasion iti annuroten ti
salip iti daniw maipapan iti limitasion ti maysa a panid (iti kunana
nga "Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti
maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti ‘Baribari…’") Patiek pay, a ti
nasao a mannurat a mismo, kayatna la ketdi met a mailanad ti naganna,
ita pay laeng, tapno dinto ketdi met maakusaran nga "awan lategna" ta
baka ipato ketdi ti sabali nga indawatna a mailinged ti kinasiasinona
iti di ammo a rason."
 
Daytoy a banag ket kontraenna manen ti nasaomin a confidentiality. Idi iyawatmi kadagiti hurado ti protesta, saanda met ngata nga agdesision no saan nga opisial ti reklamo. Ken kas met kenka, ur-urayenmi met ti sungbat ti mannurat a nagreklamo no mabalin nga ipablaakmi ti kinasiasinnona. Saanmi nga impablaak gapu iti confidentiality rule. Dimi met kayat nga aggapu iti sabali a tao ti panagwen daydiay maseknan. Kas met iti inaramidmi kenka, al-alaenmi met laeng ti pammalubosna pay nga umuna. Ala, ngem bay-am, ta apaman a mauraymi ti sungbatna, ipablaakmi ken irakurakmi ti kinasiasinona.

… xxx …
 
Iti kunam: "Kabayatanna, agyamankami iti panangiburayyo iti kinapudno iti biangyo,
a kas sponsor/secretariat a mismo, a "saan a de-kahon ti panagawat"yo
iti annuroten. Nasayaat unay ta naibingayyo daytoy kadakami. Napintas
daytoy a referenciami."
 
Amangan ta sabali met ti interpretasion ti nagreklamo a mannurat iti pagannurotanmi.

Patgenmi a Mannurat, awan ti gandatmi a madi iti panangipablaakmi ti SILULUKAT A SURAT TI RFAAFIL KEN NI RVA. Kayatmi laeng ti dumawat iti pammakawan iti sanguanan ti publiko no apay a saan a sikami ti immuna a nakaammuam a naibabawi ti premiom. Nagbalin a publiko daytoy nga isyu idi mai-Bannawag ken idi maulit iti Dadapilan.com isu a makunami nasaysayaat met no ipublikomi met ti idadawatmi iti dispensa kenka. Tapno ammo dagiti makabasa nga adda nagkamtudan ti RFAAFIL.
 
Baliwam nga ipatulod ti opisial a protestam kadagiti nadakamatmo a daniw tapno masungbatanmi iti RFAAFIL.

‘Toy Mangipatpateg,
RFAAFIL

a sinungbatak met a dagus , siempre (sent Sep 24, 2009 at 10:51 AM):

Patgen nga RFAAFIL,

Agyamankami iti nadaras a panangsubalityo iti emailmi.

Adtoy man ngarud, adda iti baba, ti formal a surat-reaksionmi a
mabalinyo nga ipablaak iti websiteyo, maipapan iti pannakaibabawi ti
premiomi ken maipapan metten kadagiti developments ti issue.

Sakbayna, kayatmi met nga iburay dagitoy sumagmamano a punto … xxx … :

1. Immuna iti amin a naipubliko ti issue gapu iti pannakai-BANNAWAGna.
No apay nga impanmi met iti dadapilan.com, agsipud ta dakkel a damag
daytoy iti lubongtayo a mamannurat nga Ilokano, makuna a newsworthy a
banag. Iti pannakaipablaakna iti BANNAWAG, adu dagiti naawatmi a
saludsod babaen ti text message ken email a mangdamdamag no ania ti
talaga a napasamak, adu ti nasdaaw a kas kadakami. Ti laeng
naaramidanmi, malaksid iti limitado unay (ta awan pangalapkapanmi iti
sibubukel a napasamak, agngatangatakami) a personal a sungbat
kadakuada, ket ti nangaramid iti maysa a kasla damdamag nga imbasarmi
kadagiti siguden a facts wenno details nga adda iti BANNAWAG ken iti
rfaafil.com ket daytoy ti impostemi iti dadapilan.com kas news, tapno
adda informasion a pagibasaranda. Saanmi nga imposte sadiay ti
personal nga opinionmi.

2. Awan reklamomi iti pannakaipubliko ti "silulukat" a suratyo
kadakami. "Silulukat" la ngarud daytoy. Nasayaat tapno adda mabasa
dagiti adu nga agdamdamag no anian ti napasamak, a nalabit
mangpadpadaan no ania ti makunayo itoy, iti websiteyo. Ti laeng
dawatmi koma, kasakbayanna, adda koma personal a kopia daytoy a
naggapu kadakayo a naiturong kaniami a mismo, a saan ket nga iti
websiteyo laengen a naammuan/nabasami. Pagyamananmi met unay ket
dayawenmi ti kinapakumbabayo a nangako iti kunayo a "babak ken
biddutyo" ket awatenmi ti dawatyo iti dispensa, maawatanmi ti biangyo.

… xxx …

4. Maipapan kadagiti nadakamatmi a dandaniw a patienmi a naglabsing
met iti annuroten iti "sobra a kinaatiddog" (segun met laengen iti
nadlaw ti di nainaganan a mannurat), nalawag iti emailmi a saan a
dagiti hurado iti 7th RFAAFIL, wenno uray pay dagiti naghurado iti 6th
ken 5th RFAAFIL, ti nakaiturongan daytoy a dawat wenno kiddaw.
Inyadresmi a mismo kadakayo, indawatmi iti biangyo, kas maseknan nga
sponsor/secretariat ti salip. Iti bukodmi a panagkita, saan a
mapabasol dagiti naghurado iti banag a teknikal, ta kas nakunan ti
chairman ti hurado iti daniw iti 7th RFAAFIL, "imbaklayen" ti
sponsor/secretariat dayta sakbay nga impaimana kadakuada dagiti
qualified nga entries ("inyabagan ti sponsor/secretariat ti annongen a
panangdiskualipika kadagiti sumagmamano nga entries base iti teknikal
a pagalagadan"). Patienmi nga inannugotyo daytoy a banag
("panangiyabaga") babaen ti panangpadayawyo a panangipablaak iti
surat-desisionda. Patienmi pay a kasta met laeng ti "panangiyabagayo"
kadagiti kallabes a panagpasalipyo iti daniw.

5. Iti dawatmi a mailanad ti nagan ti nagreklamo a mannurat, karitmi
daydiay kenkuana a no napudno isuna iti gandatna, di rebbengna nga
aglinged, kas maysa a natakneng ken manakman a mannurat. Kayatmi laeng
nga ilisi isuna iti mabalin a negativo a kunaen/panunoten ti publiko
nga apay nga ania a rason nga impaipablaakna ti suratna ngem saan met
ti naganna. Nupay kasta, saanmi a piliten no pilienna ti aglinged
wenno agabungot, ta karbenganna dayta.

6. Iti maysa a pasalip, mamatikami a ti bukod nga interpretasion ti
nagpasalip wenno sponsor/akinpasalip–nga isu ti nangbukel/nangputar
iti bukodna a pagannurotan–ti nasken a masurot mainaig kadagiti
annuroten ti salip–a saan ket a ti bukod nga interpretasion ti sabali
wenno separate opinion ti sabali a partido iti ruar ti pasalip. No
ania ti interpretasion ti agpasalip/akinpasalip, saan a nasken a
rimbawan wenno abaken ti sabali nga interpretasion, nangruna no
contestant, wenno awan nakaikalamikaman daytoy nga
akin-interpretasion, iti pannakaituyang wenno administrasion ti salip.
Ti keddeng ken opinion ti agpasalip/akinpasalip ti nasken/maiparbeng
la unay a masurot/matungpal.Ta no saan man a kasta ti
maaramid/maar-aramid, kas imbatad met laengen ti mannurat a di
nainaganan: "saan a nasayaat a debelopment dayta para iti pasalipmo."

7. (Saan a mainaig daytoy iti emailyo, maipapan daytoy iti naipablaak
a surat-desision dagiti hurado: Kayatko nga aturen ti naibatad a
"Nupay saan a nakadar-ay iti awarding ni Apo Aragon, nayawat ti
awardna iti nagpresenta a pannakabagina iti nasao a pasken." Awan ti
imbaonko wenno pinusgak a pannakabagik a mangawat iti awardko ket
saanko a pulos a nakita wenno naiggaman man la koma ti nasao nga award
(sertipiko ken prize money). Kas mabuya iti video stream ti awarding
iti OLAS (http://www.ustream.tv/recorded/1374040), awan ti napan
nangawat idi maited ti award babaen ken ni Apo Cles Rambaud (nagiyawat
kadagiti premio), a gapu ta awankami idi, kinuna ni Apo Rambaud:
"alaennanto idiay BANNAWAG (office)." Iti unos ti panawen sakbay a
naammuak a naibabawi, saanak a nakapan iti ofisina ti BANNAWAG tapno
maalak ti nasao nga award.)

ket ti sungbat-email ti rfaafil (timestamp: Thu, Sep 24, 2009 at 12:32 PM):

Patgenmi a Mannurat,
 
Naimbag manen nga aldawmo!
 
Atiddog unay daytoy nga e-mailmo ngem madamdamami nga imurian a basaen. Kayatmi laeng ti sumungbat daras gapu iti napaliiwmin idi umuna ken uray iti daytoy paset ti suratmo, nga ilanadmi iti baba a marisanmi iti nalabaga, a kayatmo nga opisial a maipablaak.

Ita, iti panangibabawi/panangisublimi iti maysa pay a premiomi,
idawatmi ti pannakaibabawi/pannakaisubli met dagiti sumaganad–a
naglabsing met iti annuroten iti kaatiddog ti daniw nga entry:

"Taguob" ni Giovanni Palomares, Maika-2 a Gunggona ken Readers Choice
Awardee, 6th RFAAFIL: limmas-ud agingga iti panid 2 (kitaen iti
http://www.rfaafil.com/website/id146.html kopiaen sa iyakar iti MS
Word kas document a letter size a 8.5" x 11", 12 font size, Times New
Roman wenno Arial, 1" margin on all sides).

"Barangabang" ni Aurelio S. Agcaoili, Maika-2 a Gunggona, 5th RFAAFIL:
3 panid (http://www.rfaafil.com/website/id124.html).

"Independencia Y Revolucion" ni Benjamin P. Pacris, Maika-4 a
Gunggona, 5th RFAAFIL: 2 panid
(http://www.rfaafil.com/website/id126.html).

"Kudos iti Ayatmo iti Bukodtayo a Dila" ni Prodie Gar. Padios, Maika-5
a Gunggona, 5th RFAAFIL: 3 panid
(http://www.rfaafil.com/website/id127.html).

In-attachmi dagitoy a daniw, kasta metten dagiti pagannurotan iti 5th,
6th ken 7th RFAAFIL, tapno agpaay a referenciayo. Ken manen, idawatmi
iti mannurat a di nainaganan, a sublianna koma ken basaen/adalenna met
dagitoy a daniw.
 
Iti daytoy a paset ti pairakrakurakmo a sungbatmo, kayatna kadi a sawen, a nadesisionanen dagitoy a daniw a naglabsing met? Saan ngata a nasaysayaat no desisionan daytoy a banag dagiti maseknan a hurado kas inaramidmi iti naiprotesta a daniwmo?
 
Kas nakunamin, saan a de-kahon ti interpretasionmi iti pagannurotan a matagtagamtam. Kas iti kunam: "kopiaen sa iyakar iti MS Word kas document a letter size a 8.5" x 11", 12 font size, Times New Roman wenno Arial, 1" margin on all sides." Apay nga adawem, Patgenmi a Mannurat, ti naimaldit iti website ket daydiay ket bukod a font size ken bukod a klase ti font ti websitemi. Maiserrek iti panid ti bond paper. Saanmi a dinakamat ti size ti papel, ti size ti margin, ti klase ti font, ti space - no single wenno double line, ken dadduma pay. Nasayaat unay no agtimek koma pay nga umuna dagiti hurado, no addada daniw a nakitada a naisurat iti two-columns ta mabalin met. Nasayaat no paneknekanda nga adda pinangabakda a daniw a naglabsing iti pagannurotan.
 
Saan nga aglemlemmeng, kas nakunamin, ti nagprotesta a mannurat. Bukodmi a desision nga ilinged ti kinasiasinona agingga a dimi maawat ti pammalubosna iti pannakaipablaak ti naganna. Kas nakunamin, ammo dagiti hurado ti kinasiasinona.
 
Ala kayatmi man nga urayen ti sungbatmo, Patgenmi a Mannurat, ta sakbay nga ipablaakmi daytoy a kunam, maammuam nga umuna ti kapanunotanmi.
 
‘Toy Mangipatpateg,
RFAAFIL

ket kastoy met ti insungbatko (sent Sep 24, 2009 at 1:57 PM):

Dear RFAAFIL:

Manen, saanyo koman nga "ayaban" dagiti naghurado tapno agpalawagda
pay no naglabsing dagiti nadakamatmi a dandaniw wenno saan. Iti
panangibagbagami a naglabsing dagitoy (a mairaman ti maysa pay a
daniwmi), impanmi ti bagimi a kas met laeng iti mannurat a diyo kayat
a mainaganan, a nagreklamo a kunana a naglabsing ti maysa nangabak a
daniw ta dina sinurot ti pagannurotan. Imbasarmi laeng iti isu met la
a dillaw ti nasao a mannurat a nangibaga a naglabsing ti daniwmi. Ta
agdadata met ti panaglabsingda. Kas iti daniwmi iti 6th RFAAFIL a
"Tattao…", idi isumitemi daytoy kadakayo babaen ti email,
tinungpalmi ti alagaden a nasken nga MS Word document, ket no ania idi
ti nakadefault nga specs ti page setup ti MS Word processormi (letter
size paper, 1" margins, portrait orientation, times new roman, 12 font
size, etc.) isu ti nausar iti insumitemi a document entry. Patienmi
nga amin a naisumite babaen ti email ket MS Word documents met ket
addaanda, more or less, iti pumada nga specs. Isu a saan a kaso ditoy
ti "pannakaadawda" iti websiteyo a kunayo nga addaan iti maiduma a
font ken font size (no siripen ti html tagsna, 10 points wenno size 2
nga arial ti nausar). Sakbay pay nga inyakaryo iti web page, ti
orihinal dagitoy kas naawatyo nga entry nga attachment iti email ket
MS word documents. Dakkel ti pammatimi nga awan kadakuada ti nagusar
iti basbassit ngem 10-12 points a size ti font (kas koma 6 wenno 8
points), wenno 2 columns, tapno laeng iyan-anayda iti 1 page laeng ti
daniwda. Kasano ngaruden, no iparupami iti nagreklamo a no surotenmi
ti bukodyo nga interpretasion kas sponsor/secretariat (nga isu ti
ammok a rebbengna a masurot) ket pagbalinenmi nga uray la 6 points ti
daniwmi ket aramidenmi pay a 2 columns, mapnek ngatan a maaramidmi ti
kunana nga "uray ania ti aramidem…"–a mabalin a maiyan-anay iti 1
page laeng ti maysa nga "atiddog" a daniw a kas iti kuami? (Ta
patienmi a ti pampandagan ti nagreklamo a mannurat ket ti standard nga
specs nga ammona a maus-usar iti salip, ta patienmi a maysa isuna a
nakisalip ken mannakisalip ken adun ti inabakna a premio iti
panagsuratan ket ngarud kabisadona dagitoy a teknikal a bambanag
maipapan iti panagisagana iti manuskrito wenno documento nga entry.)

Ngem saanmin nga aramiden dayta ta nalpaskamin a nangeddeng nga
inawatmin ti amin (patienmi pay ketdi a kasla panagsuitik dayta
pilitem nga iyan-anay iti maymaysa a panid ti "sobra a kinaatiddogna"
a daniw tapno laeng matungpalmo ti annuroten). Ti la dawatmi, saan
koma nga agbalin a naidumduma ti daniwmi ket isu ti kasla ma-single
out iti reklamo. Imvoluntariomi payen ti maysa pay a nangabak a
daniwmi, nga annugotenmi a naglabsing–pasingkedan man ken saan dagiti
naghurado. Bale dua no kuan ti maibabawi a premiomi. Ngem awan
kadakamin dayta, basta laeng patas ti amin.

Dakami a mismo itan ti "agrekreklamo." Dakami a mismo ti mangibagbaga
a naglabsing dagiti nadakamatmi a dandaniw a pakairamanan pay ti
daniwmi a mismo–kas iti panangibagbaga ti diyo kayat nga inaganan a
mannurat. Ket padayawanyo man wenno saan, adda kadakayon. Saan nga
agtimek dagiti kunayo a maseknan a naghurado no dida maammuan nga adda
gayam met "reklamo"  wenno "protesta" (nupay saanko nga ibilang a
reklamo wenno protesta ti panangdakamatko iti dandaniwda). Siguro,
adda kadakayon, kas sponsor/secretariat, no kayatyo a pakaammuan
dagiti naghurado iti 5th ken 6th RFAAFIL. Kadakami, naibagamin ti
kayatmi nga ibaga. Makaammokayon a mangeddeng no ipablaakyo wenno saan
ti insaganami a suratmi.

Mangnamnamakami a nalawagen ti amin.

Siraraem,

Roy V. Aragon

ket ti sungbat ti rfaafil, kastoy (timestamp: Sep 24, 2009 at 3:25 PM):

Patgenmi a Mannurat:
 
Naimbag latta nga aldawmo!
 
Iti kunam a: " Manen, saanyo koman nga "ayaban" dagiti naghurado tapno agpalawagda
pay no naglabsing dagiti nadakamatmi a dandaniw wenno saan. Iti
panangibagbagami a naglabsing dagitoy (a mairaman ti maysa pay a
daniwmi)"
 
Apay a kunam a dimi ayaban dagiti naghurado? Daytoy ti kangrunaan nga aramidenmi tapno masungbatan dagiti isyu. Ta iti kaano man, saankami a nakibiang iti panaghurado ti pasalipmi.
 
Iti kunam a: "impanmi ti bagimi a kas met laeng iti mannurat a diyo kayat
a mainaganan, a nagreklamo a kunana a naglabsing ti maysa nangabak a
daniw ta dina sinurot ti pagannurotan. Imbasarmi laeng iti isu met la
a dillaw ti nasao a mannurat a nangibaga a naglabsing ti daniwmi."
 
Ulitenmi, Patgenmi a Mannurat, a saanmi nga ilemlemmeng ti nagprotesta iti saritam. Ur-urayenmi ti pammalubosna. Ken patiek nga ammom pay ketdin ta mabalinmo met a saludsoden kadagiti hurado iti 7th RFAAFIL. Ken no insublimi a dagiti hurado ti mangtingiting iti protesta, kastanto met laeng ti aramidenmi kadagiti iprosprotestm a dandaniw. Tapno agbalin a patas ti laban.
 
Iti atiddog a kunam: "Ta agdadata met ti panaglabsingda. Kas iti daniwmi iti 6th RFAAFIL a
"Tattao…", idi isumitemi daytoy kadakayo babaen ti email,
tinungpalmi ti alagaden a nasken nga MS Word document, ket no ania idi
ti nakadefault nga specs ti page setup ti MS Word processormi (letter
size paper, 1" margins, portrait orientation, times new roman, 12 font
size, etc.) isu ti nausar iti insumitemi a document entry. Patienmi
nga amin a naisumite babaen ti email ket MS Word documents met ket
addaanda, more or less, iti pumada nga specs. Isu a saan a kaso ditoy
ti "pannakaadawda" iti websiteyo a kunayo nga addaan iti maiduma a
font ken font size (no siripen ti html tagsna, 10 points wenno size 2
nga arial ti nausar). Sakbay pay nga inyakaryo iti web page, ti
orihinal dagitoy kas naawatyo nga entry nga attachment iti email ket
MS word documents. Dakkel ti pammatimi nga awan kadakuada ti nagusar
iti basbassit ngem 10-12 points a size ti font (kas koma 6 wenno 8
points), wenno 2 columns, tapno laeng iyan-anayda iti 1 page laeng ti
daniwda. Kasano ngaruden, no iparupami iti nagreklamo a no surotenmi
ti bukodyo nga interpretasion kas sponsor/secretariat (nga isu ti
ammok a rebbengna a masurot) ket pagbalinenmi nga uray la 6 points ti
daniwmi ket aramidenmi pay a 2 columns, mapnek ngatan a maaramidmi ti
kunana nga "uray ania ti aramidem…"–a mabalin a maiyan-anay iti 1
page laeng ti maysa nga "atiddog" a daniw a kas iti kuami? (Ta
patienmi a ti pampandagan ti nagreklamo a mannurat ket ti standard nga
specs nga ammona a maus-usar iti salip, ta patienmi a maysa isuna a
nakisalip ken mannakisalip ken adun ti inabakna a premio iti
panagsuratan ket ngarud kabisadona dagitoy a teknikal a bambanag
maipapan iti panagisagana iti manuskrito wenno documento nga entry.)"

Nabannayat a wingiwing ti sungbatmi iti daytoy a liniam. Ta kasla siguradom amin a pasamak. Saan nga iti pannakaiyan-anay ti daniw, saan nga iti kunam a panagsuitik, no di ket ti kinapudno nga inaramid ti nakisalip iti entryna. Kas dawatmi, a saanmo koma nga adawen ti text manipud iti website ti RFAAFIL ket ipisokmo iti panid ti kayatmo a bond paper. Dika madanagan ta kayatmi a ti kinapudno ti rummuar kadagitoy nga argumento.
 
Iti kunam a: "Ngem saanmin nga aramiden dayta ta nalpaskamin a nangeddeng nga
inawatmin ti amin (patienmi pay ketdi a kasla panagsuitik dayta
pilitem nga iyan-anay iti maymaysa a panid ti "sobra a kinaatiddogna"
a daniw tapno laeng matungpalmo ti annuroten).

Iti biang ti RFAAFIL, saan a panagkusit no piliten nga iyan-anay ti daniw iti maysa a panid ti bond paper. Idi sangalenmi ti pagannurotanmi, ammomi no ania ti sapsapulenmi iti daytoy nga annuroten. Kayatmi a maysa a panid laeng ti kada daniw. Sabali dagiti pagannurotanmi no idasig kadagiti sabali a pasalip. Urayem nga imalditmi tapno basaem ti TI PAGANNUROTAN TI RFAAFIL ITI PASALIPNA tapno maibuksilan ti panangimutektekmi kadagitoy a pagannurotan.
 
Iti kunam a: "Ti la dawatmi, saan koma nga agbalin a naidumduma ti daniwmi ket isu ti kasla ma-single
out iti reklamo. Imvoluntariomi payen ti maysa pay a nangabak a
daniwmi, nga annugotenmi a naglabsing–pasingkedan man ken saan dagiti
naghurado. Bale dua no kuan ti maibabawi a premiomi. Ngem awan
kadakamin dayta, basta laeng patas ti amin."
 
Nasakit ti nakemmi iti kunam a ma-single out ti daniwmo iti reklamo. Kayatmi a patas ti laban, isu a mayatka man ken madika, idalanmi iti husto ken patas a proseso dagiti daniw a nadakamatmo. Immun-una laeng ti daniwmo, mabalin nga addada sumaruno no maduktalan a naglabsingda met. Nalpasen a nangngeddeng dagiti hurado para iti daniwmo iti 7th RFAAFIL, isarunomi nga asikasuen dagiti nadakamatmo a dandaniw. Mayatka man ken madika.
 
Iti kunam a: "Dakami a mismo itan ti "agrekreklamo." Dakami a mismo ti mangibagbaga
a naglabsing dagiti nadakamatmi a dandaniw a pakairamanan pay ti
daniwmi a mismo–kas iti panangibagbaga ti diyo kayat nga inaganan a
mannurat. Ket padayawanyo man wenno saan, adda kadakayon. Saan nga
agtimek dagiti kunayo a maseknan a naghurado no dida maammuan nga adda
gayam met "reklamo" wenno "protesta" (nupay saanko nga ibilang a
reklamo wenno protesta ti panangdakamatko iti dandaniwda). Siguro,
adda kadakayon, kas sponsor/secretariat, no kayatyo a pakaammuan
dagiti naghurado iti 5th ken 6th RFAAFIL. Kadakami, naibagamin ti
kayatmi nga ibaga. Makaammokayon a mangeddeng no ipablaakyo wenno saan
ti insaganami a suratmi."

Dika madanagan, ipablaakmi ti suratmo. No ania man dagiti sungbatmi, dagitoyto latta ti opisial a sungbatmi. Amin nga imalditmi kadagiti e-mailmi, sidadaankami a tumakder ken saanminto a kaluban dagiti bambanag a mangdadael iti kredibilidad ti pasalipmi.

Iti kunam a "Mangnamnamakami a nalawagen ti amin."
 
Sikami ti mangnamnama nga awaten koma dagiti sumaruno nga addangmi. Isublimi kadagiti hurado dagiti daniw nga improtestam tapno isuda ti mangngeddeng.
 
‘Toy Mangipatpateg,
RFAAFIL

ket ti naudi nga emailko (sent: Sep 24, 2009 at 3:46 PM):

Apo RFAAFIL,

Ala, ngarud, pagyamananmi la unay no maidalan iti umno a proseso ti
dawatmi a maamiris met koma dagiti dadduma a nangabak a dandaniw a
patienmi a naglabsing met–mairaman ditan ti maysa pay a daniwko.
Saanak nga agmadmadi, agkaramayatak–ta siak pay ngaruden ti mismo a
nangipeksa iti daytoy a dawat: a maibabawi met ti premio dagiti sabali
pay a naglabsing a dandaniw tapno patas ti amin. Ket no isubliyo
kadagiti naghurado dagita "kuestionable" a dandaniw tapno amirisenda
manen, nasayaat la unay, adda kadakayon dayta ta dakayo ngarud ti
akin-karbengan. Sapay la koma ngarud ta agbalin met a giyada ti
reklamo a nanipudan amin dagitoy a parikut–ti dillaw ti saan a
nainaganan a mannurat maipapan iti "sobra a kinaatiddog" ti daniw
("Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken nakakompiuter
wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper….  Uray ania ti
aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti maymaysa a bond paper
ti kaatiddog ti "Baribari…""). Ta no awan dayta a reklamo, awan koma
met dagitoy ita a pakasikorantayo. Ket nasken a masolbar ngarud amin a
parikut tapno maikkan iti naan-anay a sungbat dayta a reklamo, ken
justicia ti amin a maseknan.

Kasta manen ket agyamanak manen iti an-anusyo.

Siraraem,

Roy V. Aragon

sumagmamano a puntos (emphasis mine):

1. adda gayam bukod nga interpretasion ti rfaafil maipapan iti bukodna (a pinutar) a pagannurotan. saludsod: apay a saan a naipakpakauna/nailawlawag daytoy idi pay (idi pay la koma marugian ti salip ti daniw)?  saludsod pay: saan ngata a naipalawag wenno nadakamat man lang ti rfaafil daytoy iti maseknan a mannurat a nagreklamo a nangdillaw maipapan iti mismo nga annuroten? saludsod manen: saan ngata a sa la napanunot daytoy ti rfaafil ("bukod nga interpretasion," "saan a de-kahon a panagawat") idi nalpasen a naibabawi ti premio ti naglabsing a daniw? saludsod latta: saan ngata a kasla maysa daytoy nga ex post facto wenno retroactive a linteg ket apektaranna/parnuayenna laeng ti ad-adu pay nga interpretasion?

2. mainaig iti #1, tapno nalawlawag, ken uray maakusaranen kas ex post facto, inayon koma ngarud ti rfaafil ti kunana nga interpretasionna iti pagannurotan bilang 2 iti salip ti daniw. tapno iti kasta agbalin a binding ken executory ken effective dayta nga "interpretasion" ken "saan a de-kahon a panagawat." karbengan ti sponsor/akinpasalip ti mangbaliw/mangatur iti pagannurotanna, yantangay bukodna met la nga interpretasion ti inayonna (aglalo no dayta nga interpretasion ket no agpayso ken siguden nga adda iti isipna sipud pay idi bukbuklenna ti pagannurotanna).

3. mainaig iti #1 ken #2, kaw-idek ti imbatad ti rfaafil nga "Amangan ta sabali met ti interpretasion ti nagreklamo a mannurat iti pagannurotanmi" ket ulitek, kaw-idek met ti kapanunotak maipapan itoy: "6. Iti maysa a pasalip, mamatikami a ti bukod nga interpretasion ti nagpasalip wenno sponsor/akinpasalip–nga isu ti nangbukel/nangputar iti bukodna a pagannurotan–ti nasken a masurot mainaig kadagiti annuroten ti salip–a saan ket a ti bukod nga interpretasion ti sabali wenno separate opinion ti sabali a partido iti ruar ti pasalip. No ania ti interpretasion ti agpasalip/akinpasalip, saan a nasken a rimbawan wenno abaken ti sabali nga interpretasion, nangruna no contestant, wenno awan nakaikalamikaman daytoy nga akin-interpretasion, iti pannakaituyang wenno administrasion ti salip. Ti keddeng ken opinion ti agpasalip/akinpasalip ti nasken/maiparbeng la unay a masurot/matungpal.Ta no saan man a kasta ti maaramid/maar-aramid, kas imbatad met laengen ti mannurat a di nainaganan: ’saan a nasayaat a debelopment dayta para iti pasalipmo.’" makunak pay: no agduadua wenno patien ti rfaafil a "sabali ti interpretasion ti nagreklamo a mannurat iti pagannurotanmi," sapay nga ensegida a pinadayawan, tinungpal, nagtudio ti rfaafil iti daytoy a "sabali nga interpretasion" a nagangayanna insublina kadagiti hurado ti nalpasdan a nakedngan a daniw ket nagangayanna gapu iti "sabali nga interpretasion" ti nagdillaw a mannurat, naibabawi ti premio ti daniw a pinangabak dagiti hurado? saan kadi a mabalin nga ibaga ti rfaafil nga adda met bukodna nga interpretasion ket karbenganna dayta nga interpretasion kas agpasalip/akin-pasalip?

4. maipapan iti "panangiyabaga/panangibaklay" ti sponsor/secretariat iti teknikal nga annongen, kuna ti rfaafil: "Akuenmi daytoy a babak.", "Wen, nagbiddutkami. Isu ngarud nga aturenmi. Adda manen adal a nasursuromi iti daytoy a panagbiddutmi. Inton maminsan, ngedngedanmi ti panagsiputmi." daytoy, kalpasan nga adda "maisakripisio" a naibabawi a premio. nasayaat met ketdi nga agpayso, tapno ammonton dagiti makikontes ti ar-aramidenda ket awanen amakda a di la ket ta maibabawinto met ti premioda. isu ngarud nga isingasingko ti #2 gapu itoy a pakaseknan.

5. nadakamat nga "Iti biang ti sekretariat kas nadakamatmi iti dayta a sinurat, dua laeng a banag ti sapsapulenmi tapno agbalin nga opisial ti entry nga ipaimami kadagiti hurado. Umuna, ti kinasiasino ti nakisalip ken maikadua, no naawat ti entry sakbay ti nasao a deadline. Saanmi pulos a bibiangan ti naguneg ti entry sakbay nga iyawatmi kadagiti hurado. Kas ehemplo, saanmi a basaen ti daniw wenno sarita no husto met laeng ti temana." sa naipasaruno manen nadakamat a "Tunggal iyawatmi dagiti entries kadagiti hurado, pasurotanmi iti listaan amin dagiti naisalip ngem saanmin nga ipakuyog dagiti entry a bimmagsak iti kriteria ti sekretariat." panagkunak, agkontra dagitoy nga statements. saludsod: no saan a binasa ti sponsor/secretariat dagiti daniw wenno sarita no simmurot met laeng iti mapagsasalipan a temana, kasano a makualipay wenno madiskualipayna dagitoy? no basaen ti blog ti rfaafil kabayatan dagiti pasalipna, nalawag a binasa ti rfaafil dagiti entry ket inkutuanna ida a nalaing no sinurotda met laeng ti naituding a tema (kitaen iti http://rfaafil.com/blog/). makita sadiay ti proseso ti panangikuto ti rfaafil iti man tema wenno uray pay ket ngata iti teknikal a banag (rukod, etc.) ta adda ipakaammona a bukodna a top list. kas pagarigan iti salip ti sarita iti 7th rfaafil, imbinsa ti sponsor/secretariat ti top 14 a pilina manipud iti 22 a naawatna nga entries, daytoy a top 14, makita ti nasiken ken nauneg a panangbasana, panangadalna, panangarisitna aglalo iti tema. ket finally, kas mabasa met laeng iti rfaafil blog, nangpili ti rfaafil iti kabukbukodanna a top 5 (a dina rinangguan no ania ti puestoda). ket dagitoy a top 5 a personal/bukod a pinili/pili ti sponsor/secretariat, isuda met laeng, awan sabali, dagiti nangabak (wenno pinangabak dagiti hurado).

30

daytoy man ti surat a nanipudan/nakaigapuan ti pannakaibabawi ti premiok iti 7th rfaafil (nakopia iti http://www.rfaafil.com/website/id156.html):

Dear Reynald:

Naimbag nga aldawmo! Tarabayennaka latta koma ni Apo Dios, kasta met ti pamiliam. Agtalinaed latta koma a nabaked a munmon ti inrugim a pasalip. Daytoyto ti agbalin a batonlagipmo ken ti pamiliam iti masakbayan.

Nabasak daydiay daniw a nangabak iti Umuna a Gunggona iti napalabas a pasalipmo iti daniw (2008-2009), ti "Baribari Kontra Bisin, Tig-ab Kontra Gawat: Dallang Iti Nakaparsuaan Ti Bagas".

Saankon nga ibaga a napintas. Nakednganen dagiti hurado a daytoy ti kapintasan nga apit iti RFAAFIL Salip iti Daniw 2008-2009.

Nupay kasta, adda laeng dillawek iti pannakaipatungpal ti pagannurotan ti pasalip.

Iti paglintegan ti pasalip, mabasa dagitoy:

2. Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken nakakompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper….

6. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiri hurado. Maibabawi ketdi ti premio ti mangabak no matakuatan kalpasanna a linabsingna ti Pagannurotan Bilang 2.

Agmamata a linabsing ti daniw ti Pagannurotan 2 ta saanna a tinungpal daytoy. Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti "Baribari…" Ditoy pay laeng, nadiskualipika koman ti daniw.

Ngem pinangabak daytoy dagiti hurado. Awanen ti maaramidan iti dayta ta pinal la ngarud ti desisionda. Ngem gapu met laeng iti daytoy, uray isuda met, naglabsingda met ta saanna a tinungpal ti pagannurotan. Malaksid no adda bendisionmo a kas sponsor tapno maaddaanda iti karbengan a mangbalbaliw kadagiti pagannurotan ti pasalip. No kastoy man ti napasamak, makunak a saan a nasayaat a debelopment dayta para iti pasalipmo.

Insuratko daytoy iti nagan dagiti dadduma pay a nakisalip a nangtungpal kadagiti pagannurotan. Kas itay kunada iti Ingles, to do justice to them. Iti ania man a pasalip, ti panangtungpal kadagiti pagannurotan ti pasalip ti umuna a pagsasalipan. Madiskualipika dagiti dina ammo ti agtungpal kadagiti nayetnag a paglintegan.

Naimbag nga aldawmo.
Nagan ti Mannurat

 

ala, a, ket uray kano ania ti ar-aramidek ket diak maiserrek? siak pay, ket expertotay’ sa no pagiserrekan met la ti pagsasaritaan–uray no iti man kasipngetan, pasango, patallikud, patakder, paidda, pasikig wenno ania pay ditan, hehehehe!

isu a pinadasko ngarud nga inserrek.

iti di am-ammo (di nainaganan) a mannurat a nagsurat, kitaem daytoy:

wen, 1 page dayta, apo. ta kas kuna ti rfaafil, mabalin gayam kano nga iyan-anay ti uray atiddog a daniwmo iti maymaysa laeng a panid ket kompormi ditan ti pamay-am, "nawayaka" iti kayatmo: uray kasano kabassit/kadakkel ti size ti font, uray ania a klase ti font (mayat siguro no old english, ania, tapno kasla diploma, hehe!), uray kasano kaakikid/kaakaba ti margins, uray pay 2 columns, nawayaka a mangiserrek–la ketdi maysa a panid laeng ti pangiserrekam!

isu a pinadasko ngarud nga inserrek dayta "sobra ti kinaatiddogna" a mabag– este, bagimi a daniw, ket dayta anian a ganas ti serrekna, julie! (nagaramatak iti 6 points a times new roman, .05 a margins, ken 2 columns iti letter size paper [8 1/2" x 11"]).

tapno mamatikayo a mayat ti serrekna ket naaramidko, downloadenyo ti msword document filena (ngem didak pabpabasolen no agarrapkayo iti sobra met a kabassit ti sizena… ti font size ti kunak, a!)

 

kadagiti agdamdamag no ania ti "ofisial" met a makunak maipapan iti daytoy issue ti pannakaibabawi ti premiok iti rfaafil, adtoy ti surat nga impatulodko iti rfaafil a nairanta a maipablaak wenno maipubliko (naiyemail daytoy iti rfaafil idi setiembre 24, 2009 iti 10:51 ti bigat, oras iti filipinas):

 

Pagraeman nga RFAAFIL,

Naimbag nga oras!

Mainaig daytoy iti nabasami a "Resulta ti 7th RFAAFIL" a naipablaak iti BANNAWAG, Agosto 10, 2009 nga issue, iti TI MAKUNAMI, a nakadakamatan a "Naibabawi ti premio ti nangyalat iti Umuna a Gunggona gapu iti sobra a kinaatiddog ti daniwna, kas impakaammo ti RFAAFIL Secretariat." Kasta metten, iti nabasami met laeng a "Napateg a Surat iti E-lokano Mail" iti rfaafil.com, iti DAMDAMAG  (napetsaan iti May 22, 2009, ngejm naipablaak iti websiteyo idi laeng Setiembre 23, 2009), a nangipalgak a naglabsing ti daniwmi iti annuroten ti salip. Kagiddan met a nabasami ti impablaakyo pay a "PALAWAG TI PANGULO TI HUNTA DAGITI HURADO MAINAIG ITI PANNAKAIBABAWI TI PREMIO TI UMUNA A GUNGGONA ITI SALIP ITI DANIW ITI RFAAFIL 2009" a napetsaan iti Agosto 31, 2009. Ken ti "Silulukat a Surat ti RFAAFIL ken ni RVA" a napetsaan iti Setiembre 13, 2009.

Saankamin nga agpalpalikaw, annugotenmi a naglabsing ti entrymi a daniw iti pagannurotan ti salip ti daniw ti RFAAFIL, kas nadlaw ti nagsurat a mannurat iti "Napateg a Surat" segun iti dinakamatna a Pagannurotan Bilang 2 ti Salip iti Daniw ti 7th RFAAFIL ("Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken nakakompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper…. xxx … Uray ania ti aramidem, saanmo a maiserrek nga imakinilia iti maymaysa a bond paper ti kaatiddog ti "Baribari…"").

Gapu itoy, saanmin nga "ilaban" a maibabawi ti pannakaibabawi ti premiomi (nupay adda met bukodmi koma nga interpretasion iti annuroten maipapan iti 1 page bond paper limitation). Awatenmi ngarud ti pannakaibabawi ti premio, kas panangpadayaw iti desision a maibabawi gapu iti "sobra a kinaatiddog" ti daniwmi a napangabak, kas nadlaw ti nagsurat a mannurat ken kas natinong dagiti hurado maibase iti "teknikal a rason nga imbaklay ti sponsor/secretariat nga annongen."

Ti laeng maysa a masaomi ditoy, kas panagawatmi iti surat-desision dagiti hurado, no "inyabagan ti sponsor/secretariat ti annongen a panangdiskualipika kadagiti sumagmamano nga entries base iti teknikal a pagalagadan," dimi maliklikan a mennamennaen nga apay pay laeng a naipaima kadagiti hurado ti daniwmi–apay a qualified a saan ket a disqualified koma a dagus idi adda pay laeng iti ima ti
secretariat–tapno saan koman a nairaman a napagpilianda ket iti kasta awan koman daytoy a pakarikutan ita.

Ngem nalpas ti nalpasen. Awatenmi latta ngaruden ti amin.

Ket saan la a dayta, kas sagudayen ti dillaw ti di nainaganan a mannurat a nagsurat iti "Napateg a Surat," annugotenmi ket awatenmi met a naglabsing pay ti daniwmi a nangabak met laeng iti Umuna a Gunggona iti 6th RFAAFIL, ti "Tattao, Ay-ayup, Kinatao, Kinaayup: 3 nga Imahen" (http://www.rfaafil.com/website/id145.html). Ngamin, no suroten ti Pagannurotan Bilang 2 kas imbinsa ti nasao a mannurat,
nagsobra met daytoy a daniw iti kinaatiddogna: 2 pages daytoy iti letter size a bond paper, single spaced, 1" margin iti amin a side, 12 font size, Times New Roman font face (napadpadiwakal manen no Arial ti mausar, ken aglalo no double spaced). Nadakamatmi dagitoy nga specifications ti documento wenno papel ta dagitoy ti standard wenno kasla de facto nga annuroten iti paspasalip iti panagsuratan ket dagitoyen ti nakairuaman a sursuroten dagiti makisalsalip.

Inkeddengmi a bukod daytoy a panangdawat iti pannakaibabawi ti maysa pay a premiomi kas panangpadayaw iti panagpapatas ti amin. Dimi ngamin mairusok nga idinto a di nakalusot ti "Baribari Kontra Bisin, Tig-ab Kontra Gawat: Dallang Iti Nakaparsuaan Ti Bagas" a daniwmi iti 7th RFAAFIL, agulimekkami lattan iti kaso ti "Tattao, Ay-ayup, Kinatao, Kinaayup: 3 nga Imahen"  a kapadana (segun iti nakita ti mannurat a di nainaganan) nga "agmamata a naglabsing" met laeng. Ta patienmi a di agbayag, madlaw wenno maduktalanto met laeng ti kaaduan daytoy a panaglabsing ket nasaysayaat no ita pay, sakbayanmin dayta babaen ti voluntario a panangipababawimi.

Ket wen, masindadaankami a mangisubli iti sertipiko ken premio a kuarta ti nasao a daniw ("Tattao…"). Informarandakami laeng no kaano ken kasanomi a maipatulod dagitoy kadakayo.

Kunami a para iti panagpapatas ti amin daytoy. Ta no basaenyo ti pagannurotan ti salip ti daniw iti 6th RFAAFIL, isu met la nga isu nga "Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken naikompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper." Kasta met laeng kadagiti napalpalabas pay a salip (kas iti 5th RFAAFIL) ken kas manen ita, iti 8th RFAAFIL (http://www.rfaafil.com/website/id71.html)). Idawatmi met iti mannurat a di nainaganan a sublianna koma a basaen/adalen dagitoy a pagannurotan tapno mapasingkedanna ti ibagbagami.

Ita, iti panangibabawi/panangisublimi iti maysa pay a premiomi, idawatmi ti pannakaibabawi/pannakaisubli met dagiti sumaganad–a naglabsing met iti annuroten iti kaatiddog ti daniw nga entry:

"Taguob" ni Giovanni Palomares, Maika-2 a Gunggona ken Readers Choice Awardee, 6th RFAAFIL: limmas-ud agingga iti panid 2 (kitaen iti http://www.rfaafil.com/website/id146.html kopiaen sa iyakar iti MS Word kas document a letter size a 8.5" x 11", 12 font size, Times New Roman wenno Arial, 1" margin on all sides).

"Barangabang" ni Aurelio S. Agcaoili, Maika-2 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 3 panid (http://www.rfaafil.com/website/id124.html).

"Independencia Y Revolucion" ni Benjamin P. Pacris, Maika-4 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 2 panid (http://www.rfaafil.com/website/id126.html).

"Kudos iti Ayatmo iti Bukodtayo a Dila" ni Prodie Gar. Padios, Maika-5 a Gunggona, 5th RFAAFIL: 3 panid (http://www.rfaafil.com/website/id127.html).

In-attachmi dagitoy a daniw, kasta metten dagiti pagannurotan iti 5th, 6th ken 7th RFAAFIL, tapno agpaay a referenciayo. Ken manen, idawatmi iti mannurat a di nainaganan, a sublianna koma ken basaen/adalenna met dagitoy a daniw.

Awan ti rituer-pakinakemmi kadagiti mannaniw dagitoy a nangabak a daniw tapno "iramramanmi" ketdin ida. Napateg a gagayyem ken kakaduami ti kaaduan kadakuada. Ngem kitkitaenmi laeng ti rebbengna a panagpapatas ti amin. Ammomi a maawatandakami dagitoy a mannaniw. Kinapudnona, maysa kadagiti maseknan, ni Apo Aurelio S. Agcaoili, ket nakasaritamin maipapan itoy a banag ket segun kenkuana, sisasagana met isuna a mangisubli iti premio ti naglabsing a daniwna.

Idawatmi a kasta koma met ti aramiden dagiti dadduma pay a maseknan a naglabsing met ti dandaniwda mainaig iti "sobra a kinaatiddog."

Kangrunaan iti amin, pagyamananmi met unay ket dayawenmi ti kinapakumbabayo a nangako iti kunayo a "babak ken biddutyo" ket awatenmi a sipupuso, iti nagan ti panagkakabsat iti pluma ken personal a panagkakadua, ti dawatyo iti dispensa.

Agyamankami, ket iti laksid ti amin, addakami latta, kas iti sigud, a mangidawdawat iti panagballigi ken panagnayon ti RFAAFIL.

Sipupudno,

Roy V. Aragon

daytoy man ti kinapudno iti bannawag a nakabiglaak la unay ta diak ninamnama ken diak pulos napakpakadaan (ta saan a naipakpakaammo kaniak–wen iti la bannawag a naammuak!):

 

 

nabara latta ti saritaan maipapan kadagiti pammadayaw wenno awards nga it-ited ti gumil filipinas (gf), kangrunaanna ti pedro bucaneg award ken ti leona florentino award. kas sagudayen iti gf, dagitoy kano nga awards dagiti "kangatuan a pammadayaw nga ipapaay ti gumil filipinas kadagiti mapilina a mannurat nga ilokano (bucaneg iti lalaki, florentino iti babai) a nakaaramid iti naisangsangayan a gapuanan a mangpadur-as iti literatura iloko" wenno kadagiti "mannurat a mabigbigen ti nagapuananda iti pannakapabaknang ti literatura ilokana" (kas nailanad iti libro a "gumil filipinas: 25 a tawen (1968-1993)" nga inedit da reynaldo a. duque ken cles b. rambaud).

saan a mapagduaduaan a nagapuanan/magapgapuanan wenno naaramidan/maar-aramidan iti pannakabaknang ken pannakapadur-as iti literatura nga ilokano/iloko. no gapuanan ngarud ken aramid, kayatna a sawen, masapul nga adda naan-anay a makita wenno mabasa a gapuanan ti maysa a mannurat a nakaigapuanan ti pannakapadur-as ti literatura wenno panagsuratan. siempre, agsipud ta mannurat la ngarud ken panagsuratan ti maseknan, sinuratan ngarud ti nasken a makita/mabasa. mabalin nga adu wenno sumagmamano a nobela, adu a sarita, adu a daniw, adu a drama, adu a salaysay, adu a piesa iti kritisismo iti literatura. ta ania pay koma ti nasken a maipakita a gapuanan/nagapuanan no di dayta kaadu ti sinuratan? ngem saan la nga adu, nasnasken met ti kalidad wenno kabaked dagita a sinuratan. nasken nga agkadua dagita: quantity ken quality ti sinuratan. wen, masapul. ta saan nga asi-asi dayta "mannurat a mabigbigen ti nagapuananna iti pannakapabaknang ti literatura ilokana." masapul kano a mabigbigbig dagiti nagapuananna, dagiti sinuratanna, dagiti naaramidanna. nasken nga adu, nasken a de-kalidad. addaan iti makunkuna a mabigbigbig a body of work daytoy a mannurat.

ngem saan la a body of work. no kunam a "nakaaramid iti naisangsangayan a gapuanan a mangpadur-as iti literatura iloko" saan la a sinuratan dayta. nagapuananna kas mannurat wenno literary artist a nangilungalong iti pannakapatan-ay ken pannakasalimetmet ken pannakataginayon ti literatura ken ti lengguahe daytoy a literatura ken ti kultura a puon ken ramut dayta a literatura.

isu a saan a bastabasta met gayam, a, ti mapadayawan kadagita nga awards. pudno ti kunkunada a manmano laeng kadagiti nagadu a mannurat nga ilokano ti mapilpili a maipaayan iti dayta a pammadayaw. dagitay laeng pudno ken pudpudno a maikari ti rebbengna a maikkan kadagita nga awards, bucaneg man wenno florentino, kas panangpadayaw metten, a, iti lagip dagiti nakaipanaganan dagita nga awards, da pedro bucaneg ken leona florentino-de los reyes. ditay’ koma barengbarengen ti nagan, ditay’ koma iluges ti dayaw dagitoy nga appo a pangamaen ken panginaentayo a mannurat nga ilokano.

kabayatanna, kayatko a sarurongan ti paliiw–ta kas naagapaden dagiti kangrunaan a kriteria iti ngato (naisangsangayan ken mabigbigbig a nagapuanan ken gapuanan iti pannakapabaknang ken pannakapadur-as ti literatura nga ilokano)–a saan a nasken ditoy ti kunkunada a "seniority" wenno kinataengen ti nasken a mapadayawan tapno laeng mapadayawan. kontrario dayta iti panggep ti gf iti daytoy nga awards ta limlimitaranna dagiti kayatna a "padayawan." apay ketdin a dagiti laeng agtawen iti 60 wenno 50 agpangato ti nasken a mapadayawan iti dayta a pammadayaw? isuda laeng kadi dagiti addaan iti "naisangsangayan ken mabigbigbig a nagapuanan ken gapuanan iti pannakapabaknang ken pannakapadur-as ti literatura nga ilokano?" adda diskriminasionna no dayta ti maipapilit a maipakat iti kada panagpilida iti awardees. saan koma a mausar dayta nga award a kasla pangunsuelo laengen kadagiti lakayen ken baketen a mannurat a naliplipatanen wenno awanen iti sirkulasion a kas kunada (nupay rebbengna a mapadayawanda no maikarida a mapadayawan tapno mabigbig met ti/dagiti nagapuananda).

adtoy man ti listaan dagiti mannurat a naipaayanen iti bucaneg ken florentino awards:

Pedro Bucaneg Awardees
1978: Marcelino Foronda Jr., Gregorio C. Laconsay
1979: David D. Campañano
1989: Leandro B. Ablang, Benito S. De Castro, Atty. Benjamin M. Pascual, Jose Acance, Rene B. Ragunton
1990: Dr. Godofredo S. Reyes
1991: Jeremias A. Calixto, Atty. Arsenio Ramel Jr., John Nolasco Arieta, Mario A. Albalos (posthumous)
1992: Arturo M. Padua, Pacifico D. Espanto, Arturo G. Buenavista, Melecio D. Ballesteros, Alfredo T. Daguio
1993: Pelagio A. Alcantara, Juan B. Quimba, Jose A. Bragado, Eliodoro P. Lorenzo, Severino A. Lazo, Segundo La. Foronda, Primitivo Guerrero, Benjamin A. Gray, Antonio Sanchez Encarnacion, Constante C. Casabar
1994: Leonardo Q. Belen, Pedro Limos, Melchor Gasmen, Metodio Velasco, Guillermo Andaya, Pedro Ubongen, Bienvenido Cabras, Paterno Ojastro, Mauro Guico, Abraham Pasion. Posthumous awardees: Benjamin F. Aurelio, Jose Teñoso, Estanislao Teñoso, Placido Real Jr.
1995: Alejandrino Hufana
1996: Prescillano N. Bermudez, Juan Alegre, Trinidad Pe Benito
1997: Gregorio T. Amano
2000: Dionisio S. Bulong, Juan S.P. Hidalgo Jr., Manuel S. Diaz, Casimiro Is. De Guzman
2001: Peter La. Julian, Meliton Gal. Brillantes, Francisco Quitasol
2002: Ricarte Agnes, Fr. Amador Foz, Lorenzo G. Tabin, Jaime P. Lucas, Amado I. Yoro
2003: Samuel F. Corpuz, Salvador A. Espejo; Reynaldo A. Duque
2004: Edilberto H. Angco
2005: Arsenio B. Cortez
2006: Fernando B. Sanchez, Severino V. Pablo, Herminigildo A. Viloria
2007: Baldovino Ab. Valdez
2008: Francisco T. Ponce
2009: Aurelio S. Agcaoili

Leona Florentino Awardees
1976: Doña Josefa Edralin Marcos
1978: Pacita Cabulera-Saludes, Manuela Ravelo-Ablan
1993: Dr. Dedicacion Agatep-Reyes, Estela Rimorin-Gordo, Luz Flores Bello
1994: Crispina Balderas-Bragado
2002: Onofrecia I. Ibarra
2003: awan naikkan
2004: awan naikkan
2005: Gladys Menor
2006: awan naikkan
2007: Cresencia Robianes-Alcantara
2008: Ruperta Ramos-Asuncion
2009: Elizabeth Madarang-Raquel

dagita man, appo, dagiti madaydayaw ken mabigbigbig a mannurattayo nga ilokano a pinadayawanen ti gumil filipinas.

nupay kasta, nakadidillaw ti kaawan a nairaman ti sumagmamano a maibilang met a teddek ti literatura ilokano.

a mabalin a di pay ngata panawen a mabigbig ken mapadayawanda? wenno linipaten dagiti maseknan?

di la ngarud maliklikan no kua ti agipato a kasla adda nga agpayso agat-nagelgel a baraniw. a dimo mapuotan a panunoten a maal-alan sa la nga agpayso met iti ginnayyeman, kinnaduaan, compadrazgo, ti sistema wenno proseso ti panagpilida kadagiti "mabigbigbig" ken "madaydayaw" a mannurat nga ilokano.

ngem rebbengna a mapadayawan amin a maikari a mapadayawan. awan koma ti mailanglangi gapu ta awan man laengen ti makalagip iti maysa a mannurat nga adu met ti nagapuananna iti naglabas. wenno gapu ta awan man laeng ti gagayyem wenno kokompadre wenno kokomadrena nga "adda wenno asideg iti dalikan" a manginominar met wenno mangmanok, piman, kenkuana.

kas koma kadagiti sumaganad a pimmusayen a mamannurat nga uray man la posthumous award koma ti maipaay (a sumagmamano kadakuada nupay maikarida idin sibibiagda pay, di man la nalagip a napadayawan ida):

Donato B. Abanilla
Dindo Flo. Acosta
William V. Alvarado
Bernardino C. Alzate
Rogelio A. Aquino
Bagnos G. Cudiamat
Leticia A. Fariñas
Lorenzo M. Galapir
Glicerio C. Gallardo
Benjamin Garma
Benny Ponce Lopez
Lina Lorenzo-Sumaoang
Demosthenes D. Mauricio
Renato A. Paat
Juanito M. Pangangaan
Bernardo D. Tabbada
Jose A. Velasco
Amelia A. Venenciano-Viloria

wenno kadagitoy sumaganad sumagmamano a mannurat a panagkunak laeng ket maikarkarida met a mapadayawan:

para bucaneg:

Fredelito A. Lazo
T. Gabriel Tugade
Donel B. Pacis
Firmo A. Estocapio
Herminio Calica
Gregorio Bermudez
Joven F. Costales
Cristino I. Inay
Vivencio S. Baclig
Nole V. Lansangan
Roland Al. Bueno
Paul B. Zafaralla
Guillermo I. Concepcion
Fernando Obado
Pedro Z. Dela Guardia
Lolito Q. Peig
Manuel D. Benosa
Genaro Sumaoang
Crisostomo M. Ilustre
Agustin DC. Rubin
Rodolfo R. Tabaco
Vicente P. Palcong
Ernesto Bisquera
Ronnie R. Redilla
Eldorado  E. Licos
Manuel G. Corrales
Dominador G. Lagmay
Ernesto Cadiz
Daniel Gaces
Jim P. Domingo
Rodrigo M. Manongdo
Solomon V. Benitez
Elpidio Unabia
Rosito D. Pimentero
Herman G. Tabin
Benedicto C. Tadena
Honor Blanco Cabie
Rogelio Mac. Acoba
Boni A. Mendoza
Val G. Idica
Martin T. Rochina
Jacinto B. De Peralta
Amor Cabaccang
Danilo A. Bautista
Rogie C. Baysa
Virgilio D. Domaloy

para florentino:

Eden Cachola-Bulong
Sinamar Robianes-Tabin
Crispina Martinez-Belen
Linda Villanueva-Landingin
Feleciana J. Abril (Lady Fele Mann)
Laura Bulosan
Crescencia De La Rosa
Amelia Ramos-Freedland
Maria Quigao-Ventura
Virginia A. Duldulao
Clarita A. Sumahit
Emma Sol. Pasion-Aguinaldo
Chit Quintero
Mary Ebitha Dy
Sonia B. Agarpo
Cristina Gervacio-Gallato
Hermilinda Lingbaoan-Bulong
Aida Campos Tiama
Djuna R. Alcantara

para kaniak, nakaskasdaaw man a di pay napadayawan dagiti kas iti kalibre a mannurat da fredelito lazo, t. gabriel tugade, donel pacis, firmo estocapio, herminio calica, cristino inay, guillermo concepcion wenno atty. lansangan ken judge baclig a di pay naikkan iti bucaneg! wenno iti kas kada eden bulong, crispina belen, sinamar tabin, amelia ramos a di pay naikkan iti florentino!

it’s about time a padayawantayo dagiti maikari a mapadayawan!

ket karit dayta iti agdama a liderato ti gumil filipinas. ti kunak, saan koman nga agpannuray wenno aguray ti gf iti nominations. saan kadi a mabalin a mangbukel ti gf iti maysa a transparent nga awards committee a makaammon nga agsukisok, agarisit, agpili iti rumbeng a mapadayawan? wen, transparent, lukat ken nawaya a makita ken mabinsir ti amin tapno awan makunkuna ti agkuna ket iti kasta awan ti tumaud a kontrobersia wenno anomalia. ket no adda man nominasion, maipublikar tapno makita ti amin no sino ti nominee ken ti naginominar. ken nasken nga i-produce ti nagnominar dagiti pammaneknek iti body of work ti nomineena.

book, basta books, basta adda bookna metten, kaykayatak. isu a maisamsamira manen ti agnunog iti social network no kasta a makapaginternet dataon. saanak a mahilig iti social networking. i mean, iti kas iti friendster, myspace wenno facebook koma. adda met linuktak nga accountko idin angged iti friendster. ngem idi kuan inabandonak. sa nangaramidak met la para iti dadapilan.com koma, for seo’s sake. search engine optimization stuff. wenno kapadana a teknik tapno "agsikat" dayta keyword a "dadapilan" uray iti uneg ti friendster koma. kinapudnona laeng, diak a kursunada ti friendster a pagbagbagtitan ti nakaad-adu ditoy deppaarnat’ asia, lalon sa iti filipinas. ok met idi damdamo ngem idi kua, inatakar dagiti "fakesters" wenno dagitay agaramid ti accounts a ti la adda nga ip-ipanda a nagnaganda wenno paglingedda iti pudno a kinataoda. disastrous dayta. kasta met laeng ti napasamak iti myscpace. aglalo ket kaaduan sa a tinediers ti addat’ friendster. madlawmo latta dayta no makita/mabasam dagiti panagsursuratda nga agusarda iti nagadu a "z" kada "h" wenno gsm lingo (txt spelling) a makapasuron.

isu a kaykayatko ti facebook. panagkunak, mas "class" wenno "professional" ti/iti facebook. ’nuff said, diak kayat ti maki-argue itoy a banag about taste wenno personal preference.

basta, addaak iti facebook. wen, siak daydiay. no kayatyo a maam-ammodak a nalaing, befriend me iti facebook. makitayo iti profileko dagiti diak ipakpakita ditoy.you need to sign up though and add me as a friend. so, hurry, umaykayon iti facebook!

malibtawak pay ketdin ti agpanablaag ditoy. ad-adda nga aktiboak ita iti facebook. what with having the same ilokano writer-friends sadiay. ken add sumagmamano a nasarakak a long-lost friends and some classmates iti haiskul, hehe!